ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมา พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีได้ "ทวิต" ถึงแฟนคลับในเรื่องราวต่างๆ มากมายโดยเฉพาะที่เกี่ยวกับตนเอง แต่กลับไม่มีแม้แต่ข้อความเดียวที่กล่าวถึง "ซิเนตรา ทรัสต์" ซึ่งผู้ช่วยเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ให้การต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

หลายคนคงไม่ทราบว่าปีนี้ครบรอบ 50 ปีของการก่อตั้งการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) หรือชื่อเดิมว่า องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (อ.ส.ท.) ผู้ทำคลอด อ.ส.ท.ในเวลานั้นก็คือคนเดียวกับผู้ทำให้ป่าเขาใหญ่กลายเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศ คือ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ อดีตนายกรัฐมนตรี โดยพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การส่งเสริมการท่องเที่ยว พ.ศ.2502 โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือการส่งเสริมการท่องเที่ยว เพื่อให้เกิดรายได้กับประเทศ

ครึ่งหลังของเดือนกันยายนเริ่มต้นสัปดาห์ด้วยเหตุการณ์ "Black Monday" ที่ดัชนีดาวโจนส์ตกลงในวันเดียวถึง 504.5 จุด หรือราวร้อยละ 4.4 ในการซื้อขายของวันจันทร์ที่ 15 กันยายนที่ผ่านมา การที่ราคาหุ้นในตลาดนิวยอร์กไหลลื่นดิ่งลงอย่างรวดเร็วเช่นนี้เป็นผลมาจาก ที่วาณิชธนกิจขนาดยักษ์ใหญ่อย่างเลห์แมน บราเธอร์ส

แต่เดิมนั้น เรามักเชื่อว่าเราสามารถแบ่งแยกสังคมเผด็จการจากสังคมประชาธิปไตยด้วยการพิจารณาตัวบทในรัฐธรรมนูญ และกฏหมายฉบับอื่น เช่น เราฟันธงกันมาตลอดว่า การมี มาตรา 17 ในรัฐธรรมนูญในยุคจอมพลสฤษดิ์ที่ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีอย่างกว้างขวางในการ ตัดสินใจต่างๆภายใต้เรื่องความมั่นคงของชาตินั้นเป็นข้อบ่งชี้อย่างชัดเจน ว่าสังคมในยุคนั้นเป็นเผด็จการ

ไม่ว่าความล้มเหลวของการเจรจาการค้าพหุภาคีรอบโดฮาเมื่อปลายเดือนกรกฎาคม 2551 จะเกิดขึ้นด้วยสาเหตุใดก็ตาม หรือจะส่งผลกระทบต่อระบบการค้าโลกหรือไม่ ประการใด แต่สิ่งที่ชัดเจนที่สุดคือ การเจรจาการค้าพหุภาคีรอบโดฮายังคงดำเนินต่อไป อย่างไรก็ตาม การเริ่มต้นการเจรจาอีกครั้ง ภายหลังการหยุดพักประจำปีขององค์การการค้าโลก ตลอดเดือนสิงหาคม เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมากอาจกล่าวได้ว่า มีการเปลี่ยนแปลงชนิด ‘ล้างไพ่’...

เป้าหมายหลักของระบบยุติธรรมทางอาญาคือ การป้องปรามไม่ให้เกิดอาชญากรรม (deterrence) ผ่านบทลงโทษทางกฎหมายทั้งบทลงโทษที่เป็นตัวเงิน (Monetary sanction) เช่น ค่าปรับ และบทลงโทษที่ไม่เป็นตัวเงิน (nonmonetary sanction) เช่น การจำคุก การภาคทัณฑ์ การกักบริเวณ การประหารชีวิต การประจานต่อสาธารณะ เป็นต้น ประเด็นหลักที่นิติเศรษฐศาสตร์ว่าด้วยการป้อมปรามอาชญากรรมสนใจคือ หลักคิดว่าด้วยบทลงโทษทางอาญาที่เหมาะสม (Optimal criminal sanction)

สองตอนก่อนหน้านี้ ผู้เขียนแนะนำ “การเคลื่อนไหวของผู้ถือหุ้น” (shareholder activism) ในอเมริกาและเอเชียไปพอหอมปากหอมคอ โดยเน้นไปที่การเคลื่อนไหว “แนวธรรมาภิบาล” คือมุ่ง “รีด” มูลค่าของบริษัทที่มีศักยภาพแต่ถูกคณะกรรมการหรือผู้บริหารทำลายหรือถ่ายโอนสู่มือตัวเองหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ วันนี้ผู้เขียนจะแนะนำการเคลื่อนไหว “แนวสังคม” พอเป็นสังเขป

ทำไมจึงมีระเบิดหน้าธนาคารกรุงเทพหลายลูกเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ทำไมไม่เป็นแบงก์อื่น ๆ แน่นอนว่าสิ่งนี้ต้องเชื่อมโยงกับการที่พลเอกเปรมเป็นประธานที่ปรึกษาของธนาคารกรุงเทพ และการประท้วงที่ถนนสีลมของกลุ่มคนเสื้อแดง ขอย้ำว่าประโยคนี้ไม่ได้เหมาว่าเสื้อแดงเป็นคนทำ แต่ไม่ว่าฝ่ายใดทำก็เป็นสิ่งที่ต้องประณามอย่างถึงที่สุดด้วยกันทั้งสิ้น

Mohammed VI ขึ้นครองราชย์ต่อจาก Hassan II ผู้เป็นพ่อได้ครบ 10 ปี หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ Tel Quel (ตีพิมพ์เป็นภาษาฝรั่งเศส) และหนังสือพิมพ์ Nichane (ตีพิมพ์ในเนื้อความเดียวกัน แต่เป็นภาษาอาหรับ) ร่วมมือกับหนังสือพิมพ์ Le Monde ของฝรั่งเศส ถือโอกาสนี้จัดทำผลสำรวจความคิดเห็นของชาวโมร็อกโกในประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับ Mohammed VI และจะเผยแพร่ลงในหนังสือพิมพ์ฉบับต้นเดือนสิงหาคม

นับตั้งแต่การเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ subprime เป็นต้นมา ประเด็นหนึ่งที่เป็นที่ถกเถียงกันอย่างกว้างขวางก็คือ ประเด็นเกี่ยวกับการดำเนินนโยบายการเงินเพื่อป้องกันหรือทำลายการก่อตัวขึ้นของฟองสบู่ในตลาดตราสารทางการเงินประเภทต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นตราสารหนี้หรือตราสารทุน

กรุงย่างกุ้ง ปลายเดือนพฤษภาคม 2551 ผมกับเพื่อนๆ กำลังนั่งคุยอย่างตั้งอกตั้งใจกับนักศึกษาหนุ่มสาวชาวพม่าสิบกว่าคนที่มาเรียนภาษาอังกฤษที่ American Center 1 ในกรุงย่างกุ้ง หลังจากได้ทำความรู้จักถึงที่มาที่ไปของกันและกันได้สักพัก เราก็พูดคุยกันถึงสถานการณ์ในพม่า ทั้งเรื่องการชุมนุมประท้วงของประชาชนที่นำโดยพระสงฆ์ เรื่องพายุไซโคลนนาร์กิสที่เพิ่งนำภัยพิบัติมาสู่ประเทศ รวมถึงเรื่องรัฐบาลทหารของพม่า

ไม่รู้จะคุยอะไรกะท่านจริงๆ เพราะเบื่อฉายหนังเรื่อง "ไอ้คนเนรคุณชาติ" เรื่องเดียวซ้ำๆ ซากๆ อยู่ทุกวัน ผมให้เครดิต "เจ้าหน้าที่บ้านเมือง" เขา จึงไม่กังวลอะไรจนเกินเหตุ นึกอย่างนี้ซีครับ ประเทศชาติคือหมู่บ้านจัดสรรขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง และเราก็ล้วนเป็นสมาชิกในหมู่บ้านนั้น หน้าที่เราคือ เป็นผู้จ่ายค่า "บริหารส่วนกลาง" ที่ดี ทุกเดือน  

แม้วันนี้เศรษฐกิจโลกเริ่มฟื้นตัวจากวิกฤตเศรษฐกิจที่ร้ายแรงที่สุด นับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 แล้วก็ตาม แต่หลาย ๆ ฝ่ายยังคงกังวลว่า การฟื้นตัวจะยั่งยืนมากน้อยเพียงใด และเมื่อใดเป็นเวลาเหมาะสมที่ภาครัฐจะลดการกระตุ้นเศรษฐกิจก่อนที่ปัญหาหนี้สาธารณะจะเกิดขึ้น คำถามลักษณะนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ที่ผ่านมา บทเรียนจากตลาดแรงงานในภาคอุตสาหกรรมกลับมีการพูดถึงกันไม่มากนัก ดังนั้น บทความนี้พยายามนำเสนอมุมมองในเรื่องดังกล่าว เพื่อเป็นประเด็นให้วิพากษ์กันต่อไป และหาคำตอบที่ทำให้ประเทศได้ประโยชน์

สิ่งที่อาจารย์ ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ ได้ทำลงไป ไม่เพียงแต่จะช่วยเหลือพี่น้องทหารตำรวจข้าราชการในสามจังหวัดภาคใต้ ได้ลดความเสี่ยงลงไปแล้ว ยังถือได้ว่าเป็นการพิทักษ์ความรู้ทางวิชาการอย่างเป็นสำคัญอีกด้วย ความรู้ที่อาจารย์ได้พิสูจน์เครื่องมือลวงโลกนั้น เป็นความรู้พื้นฐานที่อาจารย์ได้เคยอธิบายไว้ว่า "หลายคนหลายองค์กรถามผม แต่เรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องใช้ความรู้สูงมาก แค่ความรู้ ม.ต้นก็เข้าใจได้ จะเป็นอาจารย์จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ หรือคณะแพทยศาสตร์ ถ้าฟังหลักการทำงานของเครื่องก็รู้ว่าทำงานไม่ได้"

ช่วงปลายปี 2551 ขณะที่พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยบุกยึดทำเนียบรัฐบาลไว้เป็นเดือน เกิดเหตุเลือดตกยางออกหลายหน แต่คราวที่เรียกได้ว่าละเลงเลือดเดือดพล่านขั้นสูงสุด หนีไม่พ้นอีเว้นท์ 7 ตุลาคม หน้ารัฐสภา (จำได้ว่าแกนนำนักเคลื่อนไหวในฝ่ายประชาธิปไตยได้ไปร้องเรียนคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนฯ หาว่าพันธมิตรฯ มีเจตนา “พาคนไปตาย” เพื่อยั่วยุให้ตำรวจใช้ความรุนแรง)

ปัญหาทั้งหมดทั้งปวงในสังคมนั้นเกี่ยวพันกันกับส่วนต่างๆ อย่างแยกไม่ออก เราไม่สามารถแยกส่วนปัญหาสังคมแล้วทำความเข้าใจมันได้โดยปราศจากการเชื่อมโยง เช่นการศึกษาเรื่องบทบาทของสื่อ นอกจากจะต้องทำความเข้าใจสื่อโดยตัวของมันเอง ยังต้องเข้าใจตั้งแต่แรงจูงใจและข้อจำกัดที่ทำให้สถาบันสื่อมีพฤติกรรมต่างๆ สภาพแวดล้อมที่เป็นตัวกลางระหว่างสื่อกับผู้รับสาร ที่มีผลต่อการรับสาร

เศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทย​จะ​เป็น​ได้​แค่ฝันหวาน​ ​หาก​ไม่​สามารถ​เข้า​ถึง​รากทางวัฒนธรรมเพื่อสร้างมูลค่า​เพิ่มสู่​ความ​ แตกต่างที่ยั่งยืน​ได้ ...เศรษฐกิจสร้างสรรค์​ (Creative Economy) ​กำ​ลัง​เป็น​ที่สนใจของประ​เทศไทย​ทั้ง​ภาครัฐ​และ​เอกชน​ ​เห็น​ได้​จาก​มีนโยบายรัฐ​ ​องค์กรต่างๆ​ ​นักธุรกิจ​ ​และ​แม้​แต่ศิลปิน​หรือ​ผู้​สร้างสรรค์สื่อต่างๆ​ออกมาพูด​ใน​ประ​เด็นดังกล่าวอย่างต่อ​เนื่อง​...

นานมากแล้วที่เราได้เขียนฉบับแรกสำหรับ Open Online แอบดีใจหลายครั้งที่บก.บอกว่ายังติดขัด ไม่สามารถเปิดตัวได้ จนในที่สุดก็เลยกำหนดของฉบับที่สองจนได้ ไม่มีข้อแก้ตัวแล้ว สำหรับฉบับแรกอยู่ในช่วงการสัมมนา ซึ่งเป็นประสบการณ์แปลกใหม่ของ NGO สมัครเล่น ที่กลายมาเป็นงานจริงและงานประจำ ไหงมาอยู่ในวงการนี้ได้ ตอนแรกแค่อยากจะทำเท่านั้น อยากจะทำให้ได้ดี และฝันว่าวันหนึ่งจะมีคนเห็นสิ่งที่เราทำ สนับสนุนและส่งเสริมให้เราได้ทำ ตอนนี้ก็เดินทางไปหาฝัน หาทุนทำงานไปพลาง

 บทความคราวก่อนได้เล่าทิ้งท้ายไว้ว่าทิศทางโลกธุรกิจทุกวันนี้อาจไม่ได้กำลังแข่งกันสร้างสิ่งที่ “ดีกว่า” ในเชิงผลผลิต (Productivity) เสมอไป หากแต่กำลังมุ่งแข่งขันกันสร้าง “มูลค่าเพิ่ม” ให้กับสินค้าเป็นที่ตั้ง ด้วยความที่มูลค่าเป็นสิ่งที่วัดได้ยาก ขึ้นกับบรรทัดฐาน ความคาดหวัง รสนิยม และพื้นเพของแต่ละปัจเจกบุคคลว่าใครจะให้คุณค่ากับอะไรมากกว่ากัน ทำให้หลายครั้งการสร้างมูลค่าเพิ่มกลายเป็นการมุ่ง “เอาใจ” ผู้บริโภคเป็นสำคัญ เพราะสิ่งใดก็ตามที่ถูกใจเราแล้ว ไม่ว่าจะดีจริงหรือไม่ ย่อมมีมูลค่าในสายตาและกระเป๋าเงินของเราเสมอ

 อะไรที่มองไม่เห็นหรือไม่อยู่ในรัศมีของสายตา คนส่วนใหญ่มักละเลยการให้ความสำคัญและอาจเขยิบไปถึงขั้นหลงลืมที่จะรู้สึกรู้สากับสถานภาพการมีอยู่ของมัน ทั้งที่หลายต่อหลายครั้ง ผลลัพธ์สุดท้ายจากการปล่อยปละย่อมหมายถึงความเดือดร้อนที่วกกลับมาสู่พวกเรา และเมื่อถึงเวลานั้นก็อาจย่ำแย่เกินจะแก้ไขได้ทันการณ์ หนึ่งใน “อะไรที่มองไม่เห็น” ที่เข้าข่ายวงจรความเป็นไปดังกล่าวก็คือ “ขยะ” ซึ่งนับวันจะขยันทิ้งกันมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะยิ่งเมื่อวิถีเศรษฐกิจบริโภคนิยมเคลื่อนเข้าครอบงำสังคมโลก รวมทั้งกระตุ้นพฤติกรรมการโยนทิ้งของผู้บริโภคให้เกิดขึ้นง่ายและบ่อยกว่าในอดีต

เรื่องเล่าที่เกิดบนโลกในตอนนี้ จะขอยกเรื่องที่กำลังเกิดขึ้นในช่วงนี้พอดี เพราะมีการเตือนจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) ว่ามีการระบาดของโรคที่มียุงเป็นพาหะเช่น มาลาเรีย ไข้เลือดออก และ โรคไข้สมองอักเสบ จึงอยากมาเล่าให้ผู้อ่านว่าโรคพวกนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร ทำงานอย่างไร และกลไกป้องกันในปัจจุบันมีไหม

ประโยคที่เราได้ยินอยู่บ่อยๆเวลาพูดคุยเรื่องการเมืองหรือเวลาอ่านความเห็นเกี่ยวกับปัญหาสังคมต่างๆตามหน้านิตยสารและหนังสือพิมพ์ก็คือ "บางคุณค่าที่ถูกต้องสำหรับสังคมตะวันตกก็อาจไม่ถูกสำหรับสังคมไทย" ประโยคเช่นนี้มักถูกใช้โต้ตอบเมื่อมีใครตั้งคำถามกับสภาพความเป็นไปของสังคมไทย และเสนอถึงปัญหาเมื่อเทียบสิ่งที่เกิดขึ้นในสังคมไทยกับมาตรฐานความถูกต้องที่เป็นที่นิยมในระดับสากลหรือตะวันตก

ปลายเดือนมกราคม ชีวิตผมเดินทางตามภาระหน้าที่มาหยุดอยู่บริเวณตอนใต้ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง..

ในขณะที่หลายฝ่ายกำลังวิจารณ์ข้อตกลงในเรื่อง Google Book มีงานเขียนใน The Chronicle ที่น่าสนใจชิ้นหนึ่ง เกี่ยวกับความผิดพลาดของการสร้างเมทาดาตา (metadata) อัตโนมัติของ Google Book โดย Geoffrey Nunberg จาก UC Berkeley ในช่วงต้นของบทความ Nunberg ใช้เวลาอธิบายความเชื่อที่ว่า ไม่ว่าผลของการพิจารณาเรื่องข้อตกลงจะออกมาในรูปแบบไหน Google Book ก็จะกลายเป็นมหาอำนาจทางความรู้ไปอย่างไม่แทบจะต้องสงสัย ถึงกับบอกว่า "เป็นที่ประจักษ์แล้วว่า Google Book นั้นกำลังมุ่งสู่การเป็นห้องสมุดดิจิตอลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่านั้นก็คือ เกือบจะแน่นอนแล้วว่าจะเป็นแห่งสุดท้ายด้วย"

"ม่าย ab-แบ๊ว ฮ่ะป๋า" เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของการใช้ภาษาแสลง หากใครอ่านเข้าใจ..

ความน่าจะเป็นบนเส้นขนาน (ครั้งสุดท้าย) หากข้อมูลไม่ผิดพลาด คุณวินทร์เขียนจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฉบับแรกถึงผมในเดือนกรกฎาคม ปี พ.ศ. 2544 หมายความว่านอกจากสถานภาพ “ญาติน้ำหมึก” ที่มีอยู่โดยปริยาย เรายังเป็นเพื่อนทางจดหมายกันมาแล้วเกือบแปดปี เวลาแปดปีไม่อาจเรียกว่านานโข แต่ก็เรียกว่าสั้นกุดไม่ได้ เด็กอายุสิบขวบกับวัยรุ่นอายุสิบแปดแตกต่างกันมาก แม้ว่าหนุ่มวัยยี่สิบปลายๆกับชายวัยสามสิบกลางๆจะไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงไป เท่าไรนัก (หมายถึงผมนะครับ) เวลาแปดปีก็มีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นกับทั้งสังคมโลก สังคมไทย และรายละเอียดในชีวิตส่วนตัวของผมเองไม่น้อย

หลังฝนหลงหนาวกลางเดือนมกราคมผ่านไป ก็ได้เวลาช้อปปิ้งผักปลอดสารกัน ผักพวกนี้ผมไม่ได้ปลูก เค้าขึ้นของเค้าเอง อาจจะอยู่มาก่อนแล้วหรือเลือกที่จะมาอยู่ ลมพัดฝนพาหรือแอบมากับขี้วัวขี้ควายจากต่างถิ่นต่างตำบลก็เป็นไปได้ ปะเหมาะเคราะห์ดี (อุณหภูมิ ความชื้น แสงแดด) ก็โผล่หน้ามาทักทายกัน เราจะไม่มีทางพบเห็นชีวิตเล็ก ๆ เหล่านี้เติบโตขึ้นมาจากการทำเกษตรเคมีอย่างแน่นอน ความที่ถูกตีค่าเป็นวัชพืช ต้องกำจัด ต้องทำลาย โดยหารู้ไม่ว่ามันได้ทำลายปัจจัยพื้นฐานของการพึ่งพาตนเอง นั่นคือ “แหล่งอาหาร” ไปพร้อม ๆ กัน

การบริโภคผลิตภัณฑ์ประเภทอาหารสำเร็จรูป กึ่งสำเร็จรูปไม่ใช่สิ่งแปลกใหม่ในสังคมไทย อาจจะนับตั้งแต่น้ำอัดลมได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการกินดื่มประจำวัน และขยายพื้นที่ขายไปไกลขนาดชายแดนไหน ยอดดอยไหนก็มีขาย นี่คือดัชนีชี้วัดความเจริญที่เพื่อนชาวเวียดนามคนหนึ่งใช้ประเมินความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของเมืองไทย ในทัศนะของเขา การที่น้ำอัดลมมีขายทุกที่หมายถึงความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ และความสามารถในการจับจ่ายของผู้บริโภค รวมทั้งคุณภาพชีวิตแบบหนึ่งที่ผู้บริโภคไม่ถูกจำกัดอยู่เพียงของ “พื้นบ้าน”

ข่าวเล็กๆ ขำๆ ออกมาเมื่อไม่นานมานี้ บอกว่า นักการเมืองกังวลว่า การจัดเก็บภาษีมรดก จะทำให้ครอบครัวแตกแยก! ยามที่รัฐบาลประชาธิปัตย์พยายามแก้เก้อหลังถูกแซวว่าลอกการบ้านประชานิยมจากรัฐบาลทักษิณมาแทบทั้งดุ้น ผู้นำรัฐบาลก็ออกมาบอกว่า การดำเนินงานของรัฐบาลนั้น ออกจะใกล้เคียงแนวทางแบบ "รัฐสวัสดิการ" แล้วล่าสุดเรื่องหนึ่งที่งัดออกมาก็คือ การเดินหน้าเรื่องเก็บภาษีที่ดินและมรดก

ผู้หญิงก็มีรู! ไม่เฉพาะผู้ชายหรอกที่มีรูโหว่รอให้สินค้าทั้งหลายมาอุด ผู้หญิงขาวหมวยสวยอึ๋ม (และไม่อึ๋ม)..

(หรือเหตุผลหนึ่งที่ทำให้มนุษย์บางชนิดสามารถก่อเหตุวางระเบิดในที่สาธารณะได้โดยไม่รู้สึกรู้สาว่าจะคร่าชีวิตใคร) อนุชเช..

ทิศหัวนอน(ทิศใต้)ของสวนขี้คร้านเป็นพื้นที่ที่น่ากลัว ฝังใจผมมาตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องด้วยภูมิประเทศซึ่งเป็นลำห้วยขนาดเล็ก รกครึ้มไปด้วยไม้ใหญ่อย่างยางนา และสารพัดไม้ซึ่งมีลำต้นขนาดใหญ่ไล่ ระดับความสูงร่วมสามเมตรลงมา จนถึงไม้ระดับอื่นๆ อันมีเรือนยอดลดหลั่นจนถึงไม้พื้นล่างอย่างระกำ ว่านสมุนไพรชนิดต่างๆ ผักหนาม ผักกูด ฯลฯ

คุณเคยไปไหนมาไหนแล้วเจอฝูงของ ‘นักถ่ายรูป’ บ้างไหม                 ผมเคยได้ยินมาว่า ครั้งหนึ่ง มีนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นลุกขึ้นมาชกหน้า ‘นักถ่ายรูป’ ชาวไทยของเรา ได้ยินแล้วออกจะเคืองนิดหน่อย เพราะนักถ่ายรูปชาวไทยที่ว่าให้ปากคำเอาไว้ในเว็บบอร์ดว่า

ศูนย์กลางชีวิตนอกเวลาเรียนและเวลางานของคนในเขตเมืองก็คือศูนย์การค้า ไม่ว่าจะเป็นห้างสรรพสินค้าใหญ่ใจกลางเมือง โมเดิร์นเทรดตามหัวเมือง หรือจะเป็นศูนย์การค้าขนาดเล็กแต่พยายามจะ "ฮิป" ที่แทรกตัวอยู่ตามแหล่งชุมชนต่างๆ สิ่งหนึ่งที่เราพบเห็นกันชินตาในศูนย์การค้าใหญ่น้อยเหล่านี้ ก็คือ "ร้านราเม็ง"

ทันทีที่ทราบข่าวว่างานแสดงศิลปะชุด Primitive ของคุณอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล จะมาเปิดการแสดงที่เมืองลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ ระหว่างวันที่ ๒๔ กันยายน – ๒๙ พฤศจิกายน ศกนี้ ผู้เขียนก็รีบจับจองตั๋วรถไฟเตรียมตัวเดินทางไปร่วมชมการแสดงในทันที โดยได้เลือกวันที่คุณอภิชาติพงศ์จะเดินทางมาบรรยาย masterclass เล่าถึงที่มาที่ไปรวมทั้งแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน

มีคำถามเป็นจำนวนมากที่สื่อไทย โดยเฉพาะสื่อทีวีและรายการประเภทคุยข่าวคุ้ยข่าวทั้งหลายต้องตอบสังคม  และเช่นเดียวกันก็มีคำถามที่ “นักเสนอทางออกให้สังคม” จำนวนมากจำเป็นต้องตอบ หรือไม่ก็ปล่อยให้ความเงียบประจานการไร้ความสามารถ และความมักง่ายในการเสนอข่าวหรือเสนอแนะของกลุ่มคนเหล่านี้

คลอด เลวี-สเตราส์ เพิ่งเสียชีวิตไปในวันที่ 30 ตุลาคม 2009 ที่ผ่านมานี้เอง อีกแค่ไม่กี่วัน แกก็จะมีอายุครบ 101 ปีพอดี บิดาแห่งมานุษยวิทยาแผนใหม่ผู้นี้เกิดในปีค.ศ. 1908 ซึ่งก็เท่ากับว่าแกได้เห็นมาหมดแล้วทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นสงครามโลกทั้งสองครั้ง การปฏิวัติรัสเซีย สงครามเวียดนาม สงครามเย็น การส่งจรวดไปเยือนดวงจันทร์ การพังทลายของกำแพงเบอร์ลิน การล่มสลายของคอมมิวนิสต์ การเกิดของอินเตอร์เน็ต 911 สงครามอิรัก ประธานาธิบดีผิวดำคนแรกของสหรัฐ ฯลฯ

ตลอดทั้งปี 2551 ที่ผ่านมาโลกใบนี้ได้หมุนผ่านวิกฤตการณ์ต่างๆมากมาย ผู้คนทั้งโลกไม่เฉพาะแต่คนไทยหัวดำอย่างเราก็หนีไม่พ้น บางกลุ่มอาจมีวิธีการในการรับมือกับความวุ่นวายต่างๆได้ดี แต่บางคนอาจไร้หนทางในการแก้ไขกับวิบัติภัยเหล่านั้นเช่นกัน แน่นอนท่ามกลางเหตุการณ์ร้ายๆต่างๆที่เกิดขึ้นนั้น ย่อมค้นหาคำว่า ‘ ความสุข ’ ได้ยากยิ่งแม้ความสุขเล็กๆน้อยๆก็ตาม เนื่องจากภาระความรับผิดชอบต่างๆรอบตัวรวมถึงสภาวะต่างๆจากรอบข้าง ได้สร้างความกดดันขึงเครียดให้กับทุกคนจนทำให้มองข้ามหรือหลงลืม ความสุขเล็กๆน้อยๆที่เราสามารถหยิบฉวยกอบโกยหรือตักตวงจากมันได้ ทั้งๆที่มันอยู่ใกล้ชิดกับเราไม่ต่างกับเงาที่ตามติดตัวอยู่ตลอดเวลา

ในยุคปัจจุบันอะไรต่อมิอะไรที่เป็น “แบบไทยๆ” ดูจะเป็นสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ของปัญญาชนและนักกิจกรรมหัวก้าวหน้าจำนวนมาก อะไรก็ตามที่เป็น “แบบไทยๆ” ดูจะเป็นรูปแบบทางวัฒนธรรมที่ข้ามชาติมาที่ถูกอุดมการณ์ของฝ่ายอนุรักษ์นิยม ไทยปั้นแต่งใหม่ให้สอดคล้องรับความสัมพันธ์ทางอำนาจที่มีอยู่เดิมในสังคม ในทางมานุษยวิทยากระบวนการทำให้เป็น  “แบบไทยๆ” คงจะไม่ใช่อะไรนอกจากกระบวนการในทางวัฒนธรรมที่รู้จักกันรวมๆ ว่า ท้องถิ่นนุวัตน์ หรือ การทำให้เป็นท้องถิ่น (localization)

ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์พัดกระหน่ำ โลกล้นทะลักด้วยสินค้าและเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ออกเร็วเกินกว่าที่นาฬิกาชีวิตของมนุษย์ซึ่งหยุดเข็มวิวัฒนาการไว้ที่ 250,000 ปีก่อนจะตามทัน ผู้สร้างและผู้เสพเทคโนโลยีส่วนใหญ่ดูเหมือนจะแบ่งออกเป็นสองขั้วตรงข้าม คือฝ่ายที่หลงใหลคลั่งไคล้ในเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ เชื่อว่าปัญหาต่างๆ ในโลกทุกวันนี้เกิดจากปัจจัยอื่นที่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์...

ย้อนกลับไปปลายราชวงศ์ชิง ช่วงบ้านเมืองระส่ำระสาย รางวงศ์ภายใต้การนำของซูสีไทเฮาพยายามรักษาอำนาจเดิมของตนด้วยการพยายามจะกำจัดนักคิดหัวก้าวหน้าประชาธิปไตยอย่างดร.ซุนยัดเซ็น ปี 1906 ดร.ซุนยัดเซ็นเดินทางจากญี่ปุ่นมาเกาะฮ่องกงซึ่งเป็นเขตเช้าอังกฤษ โดยมีจุดมุ่งหมายมาประชุมเตรียมการกับตัวแทนของแต่ละมณฑล   ราชสำนักส่งมือสังหารชั้นยอดมาเพื่อลอบสังหารซุนยัดเซน และในห้วงเวลานั้นเองชะตากรรมก็พัดพาคนหลากหลายชนชั้นให้เข้ามาอยู่ร่วมในปฏิบัติการก่อนการก่อการปฏิวัติ

งูตัวเล็ก สีเขียวคล้ำยาวแค่คืบกว่าๆหล่นลงมาจากต้นไทรหน้าร้านโรตีมะตะบะ                 หล่นมาแล้วมันคงตกใจคน ตกใจรถยนต์มันเลยไปหลบอยู่หลังแผงใส่โปสการ์ดตรงหน้าร้านหนังสือที่อยู่ใกล้ๆมันหลบอยู่นานแค่ไหนไม่มีใครรู้ มารู้เอาก็ต่อเมื่อถึงเวลาปิดร้านมันติดมากับแผงโปสการ์ดตอนที่ถูกยกเข้าข้างใน

[ทัวร์สงบหลบเสียงกรุงเทพฯ ครั้งที่ ๔ : “ย้อนอดีตบ้านเก่าย่านเจริญกรุง กับพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก” โดย รศ.วราพร..

‘สวัสดีชาวโลก เรายินดีที่ได้รู้จักพวกคุณมาตลอด ห้าพันสามร้อยแปดสิบแปดปีสามสิบสองวันห้าชั่วโมงเจ็ดนาทีสี่สิบห้าวินาที... และเราคงไม่ได้พบกันอีก..

1. ทองคำสีดำกับการค้าอาวุธเดิน ตามติดกันไปเหมือนเงาปีศาจ ทะเลทรายอันกว้างใหญ่ เกราะกำบังตามธรรมชาติที่แห้งแล้งแสนเข็ญ ไม่สามารถหยุดการยาตราจากนักรบต่างถิ่นที่มาไกลจากคนละทวีป เดินทางข้ามสุดขอบผืนแผ่นดินหนึ่ง ล่องลอยเหนือผืนน้ำข้ามห้วงมหาสมุทรแสนกว้างใหญ่ พวกเขามาเปลี่ยนเวิ้งทะเลทรายที่มีอารยธรรมเก่าแก่แห่งเมโสโปเตเมียให้เป็น สมรภูมิรบ ประกาศศักดาเหนือแผ่นดินที่มีขุมทรัพย์อยู่ข้างใต้บรรจุน้ำมันมหาศาล เพื่อขุดขึ้นมาแปรเปลี่ยนเป็นเงินตรา

Robert Doisneau, 1982 by Henri Cartier-Bresson ปารีสเป็นเมืองโรแมนติกที่สุดแห่งหนึ่งของโลกตั้งแต่เมื่อไหร่..

จู่ๆ ฉันก็รู้สึกกลัว อย่างหาเหตุผลใดๆไม่ได้ ราวกับว่า กลัวจันทร์เสี้ยวในคืนเดือนมืดจะกลืนหายไปในท้องฟ้าข้างแรมแล้วไม่กลับมาอีก กลับกันบางทีฉันก็กลัว full moon กลัวว่ามันจะเต็มดวงอยู่อย่างนั้น โดยไม่ถูกความมืดกลืนหายไปในแต่ละคืน

ภาษาของอำนาจไม่จำเป็นต้องผ่านคำพูด ในวัฒนธรรมของอำนาจและการใช้ความรุนแรงระดับบุคคล “การกระทำ” คือการพูดที่ชัดเจนโดยมิต้องกล่าวขยายความ และในบทสนทนาต่อรองทางการเมือง การพูดผ่าน “ปฏิบัติการ” ก็เป็นการสื่อสาร ทั้งในกรณีที่ไม่สามารถยกหูพูดกันตรง ๆ และในกรณีที่ไม่มีอะไรต้องพูดกันอีกต่อไป...