มันเป็นฤดูลมตะวันออก ตอนที่แม่กลับมา

ลมจัดจนต้องถ่วงแจกันดอกไม้ด้วยก้อนหิน ในวันที่พวกหล่อน อันประกอบด้วย RAIMUNDA คนพี่ SOLE คนน้อง และ PAULA ลูกสาววัยรุ่นของ RAIMUNDA เดินทางจากมาดริดไปยัง ลา มันช่า หมู่บ้านที่พวกเธอเติบโตขึ้นมาเพื่อทำความสะอาดหลุมศพแม่ และแวะเยี่ยมเยียนป้า PAULA หญิงชราผู้อาศัยอยู่คนเดียวในบ้านหลังใหญ่หลังจากแม่ตายไปพร้อมพ่อจากการถูกไฟคลอก ป้า PAULA ดูไม่ยี่หระกับความเดียวดาย แกบอกว่าแม่มาทำอาหารให้ และ AUGUSTINA สาวข้างบ้านที่แม่ฮิปปี้ของเธอหายตัวไป และน้องของเธอเป็นคนดังในมาดริด คอยซื้อของให้

กลับจาก ลา มันช่า การณ์เป็นว่า PAGO สามีของ RAIMUNDA โดนไล่ออกจากงาน เธอจึงต้องไปเป็นสาวเสิร์ฟ เย็นวันหนึ่งหลังเลิกงาน ลูกสาวมายืนตัวสั่นตากฝนรอเธอที่ป่ายรถเมล์ กลับไปถึงบ้านพบศพไอ้ PAGO นอนจมกองเลือด โดน PAULA แทงเอาเพราะพยายามจะข่มขืนลูกสาวตัวเอง สองแม่ลูกเลยขนศพไปแช่แข็งไว้ในร้านอาหารของเพื่อนบ้านที่ปิดกิจการรอเซ้ง แล้วในคืนเกิดเหตุนั้นเอง ป้า PAULA ก็ตายลง RAIMUNDA ไม่ไปงานศพ (เพราะมีอีกศพต้องรับผิดชอบ) SOLE เลยขับรถไปคนเดียว หลังงานศพ ใครจะเชื่อว่าผีแม่แอบหลบมาท้ายรถ!

แต่ทั้งหมดที่เล่าไปนั้น เป็นเพียงความชุลมุนวุ่นวายเฉพาะแต่ในช่วงแรกของหนังเท่านั้น นี่คือการกลับมาครั้งล่าสุดของเจ้าป้าPEDRO ALMODOVAR ที่ยังคงทำหนังระดับโบแดงต่อเนื่องไม่มีหยุด นับกันเฉพาะในยุคหลัง ที่เจ้าป้าคลี่คลายเต็มที่ จาก ALL ABOUT MY MOTHER หนังรวมพลังหญิงที่ว่าด้วยความเป็นแม่ ตามด้วย TALK TO HER หนังละมุนละไมที่สุดของเจ้าป้า ที่หันมาเล่าเรื่องตัวละครเพศชาย (แต่เนื้อแท้ยังคงเป็นการพูดถึงผู้หญิงอยู่ดี) ต่อด้วย BAD EDUCATION เมื่อเจ้าป้ากลับมาเปรี้ยวสุดขีด ด้วยหนังที่เต็มไปด้วยผู้ชาย แต่เรื่องราวแบบเพื่อนรักหักเหลี่ยมโหดของเกย์หนุ่ม กลับทำออกมาได้เปรี้ยวสุดขีดแบบเจ้าป้ามากๆ (GAEL GARCIA BERNAL แต่งหญิง ร้องเพลง QUIZAS, QUIZAS, QUIZAS เป็นต้น!)

แต่ในกระบวนหนังยุคหลังที่ว่ามา VOLVER ถือเป็นส่วนผสมอันลงตัวที่สุด! ทำไมน่ะหรือ? เพราะหากเราแบ่งหนังเจ้าป้าออกคร่าวๆ เป็นสองยุค ในยุคแรก เจ้าป้าคือนักทำหนังไฟแรงแห่งสเปนหลังนายพลฟรังโก้หมดอำนาจ เจ้าป้าเป็นแรงระเบิดทางวัฒนธรรมของสเปนที่เต็มไปด้วยความเร่าร้อนแบบสเปน ความฟูมฟายแบบละครหลังข่าว และความจัดจ้านแบบชาวเกย์ หนังของเจ้าป้าในยุคแรกเต็มไปด้วยตัวละครจิตป่วย เช่น แม่บ้านที่ฆ่าผัวตัวเอง หรือไอ้หนุ่มโรคจิตที่จับดาราสาวคนโปรดไปมัดเอาไว้ด้วยความรัก หรือผู้หญิงที่ถูกข่มขืน คู่รักเลสเบี้ยน กะเทยแต่งหญิง โสเภณี อีสาวขี้ยา แม่บ้านมาโซคิสต์ เป็นต้น

หนังของเจ้าป้ายุคแรกเต็มไปด้วยตัวละคร เหตุการณ์ชุลมุนวุ่นวายนำพาไปสู่อาชญากรรม แต่ทั้งหมดถูกเล่าแบบน้ำเน่าฟูมฟาย และจัดจ้านด้วยความฮา! ในขณะที่หนังยุคหลังของเจ้าป้าเริ่มคลี่คลายมากขึ้น แม้จะมีทุกอย่างครบเครื่องเช่นเดิม แต่เจ้าป้าลดทอนอารมณ์ขันเถื่อนๆ และอารมณ์ฟูมฟายรุนแรงออก เปิดโอกาสให้หนังได้มีจังหวะเชื่องช้าเนิบละมุนและดูเป็นธรรมดามากขึ้น (เรื่องราวและตัวละครในหนังของเจ้าป้าไม่เข้าใกล้คำว่าธรรมดา ไม่ว่าเรื่องไหน!) แม้เจ้าป้าจะไม่ได้เปลี่ยนแปลงแบบหักดิบเห็นได้ชัด หากค่อยเป็นค่อยไป จนมาคลี่คลายที่สุดในหนังอย่าง ALL ABOUT MY MOTHER และ TALK TO HER

หากแต่ใน VOLVER หนังแทบจะกลับไปว่าด้วยเรื่องราวชุลมุนอลหม่านหลังม่านฆาตกรรม แบบหนังในยุคแรกของเจ้าป้า (จะว่าไป ส่วนของ RAIMUNDA แทบจะเหมือนกับบทของ CARMEN MAURA ใน WHAT I HAVE DONE TO DESERVE THIS? ซึ่งในเรื่องนี้เธอมารับบทผีแม่แทน!) ตัวหนังนั้นเต็มไปด้วยอารมณ์ขันร้ายๆ ในสถานการณ์อิหลักอิเหลื่อ ฆาตกรอาจกลายเป็นคนที่เราเอาใจช่วยที่สุด ดูหนังเจ้าป้าไป คนดูมักพบว่าตัวเองกลายเป็นผู้ร่วมสมคบคิดในอาชญากรรมอันแสนหวานไปเสียทุกที หากแต่แทนที่หนังแปร๋นแปร๋ฟูมหายอย่างเดียว หนังกลับมีความลุ่มลึกในตัวละคร ด้วยความลับในหนังอาจไม่ยากต่อการคาดเดามากนัก แต่วิธีการเปิดเผยความลับของหนังไม่ได้เป็นไปเพื่อช็อคคนดู แต่มันซ่อนความเป็นมนุษย์ผู้เจ็บปวดทุกข์ทน ในที่สุดอาชญากรรมของพวกเธอไม่ใช่เพียงเรื่องเห็นเป็นขันหรือความชั่วร้ายดำมืด หากมันมีความเจ็บปวดรวดร้าวเกิดขึ้นร่วมด้วย

และโดยไม่ต้องสงสัย หนังของเจ้าป้ามีเพศเป็นหญิง! ไม่ใช่เรื่องง่ายในโลกที่กรอบคิดชายเป็นใหญ่ที่จะทำหนังที่มีเพศเป็นหญิง ต่อให้ผู้กำกับที่เป็นผู้หญิงหลายๆ ครั้งก็ยังทำหนังในกรอบคิดแบบผู้ชาย (จงอย่าลืมว่า ความอ่อนหวาน อ่อนโยน และการเป็นเหยื่อ หรือกระทั่งท่าทีของการกลายเป็นนางร้ายของผู้หญิง ล้วนคือความเป็นหญิงในมายาคติของเพศชายทั้งสิ้น) ย้ำอีกครั้ง หนังของเจ้าป้ามีเพศเป็นหญิง ไม่ใช่เพียงเพราะเล่าเรื่องของผู้หญิง แต่มันคือการมองโลกผ่านมุมมองของผู้หญิงเลยทีเดียว (แน่นอนเจ้าป้าที่แท้ก็เป็นผู้ชาย แต่การเป็นเกย์ของเจ้าป้า ทำให้เจ้าป้าเข้าใจความเป็นหญิงในมุมลึกมากๆ)

ตัวละครหลักในหนังของเจ้าป้ามักเป็นผู้หญิง แถมยังเป็นผู้หญิงชนชั้นแรงงานที่ตกอยู่ภายใต้การกดขี่ของผู้ชาย ตัวละครอย่าง โสเภณี ช่างทำผม แม่ครัว แม่บ้าน ไม่ใช่ตัวละครแบบเฟมินิสต์เลยแม้แต่น้อย แต่ความเป็นหญิงของพวกเธอฉายฉาน และหนังมองโลกผ่านมุมมองของพวกเธอ

ว่ากันเฉพาะใน VOLVER ตัวละครหลักสี่ตัวของหนัง อันประกอบด้วย แม่ ลูกสาวสองคน และหลานสาว ล้วนเป็นหญิง AUGUSTINA เพื่อนบ้านของแม่ (และน้องสาวของเธอ) ป้า PAULA พี่สาวแม่ ทุกคนล้วนเป็นผู้หญิงทั้งสิ้น แน่นอน ภาพในเรื่องอาจสร้างความไม่พอใจที่ผู้ชายทั้งหมดในหนังกลายเป็นพวกเจ้าชู้ ชั่วช้า กดขี่ข่มเหง แต่หนังไม่ได้ประกาศว่าตัวเองเป็นธรรมเรื่องเพศตั้งแต่ต้น นี่คือหนังที่มองผ่านมุมมองของผู้หญิง และเข้าข้างผู้หญิงมาตั้งแต่ต้น

ผู้หญิงในVOLVER จึงไม่ได้ตกเป็นเหยื่อ แม้ฟังดูคร่าวๆ การกระทำของผู้ชาย (ในรูปของพ่อและผัว) จะทำลายพวกเธอไปทั้งชีวิต (ใน VOLVER ผู้หญิงทุกคนในเรื่องถูกกระทำผ่านทางการข่มขืน ไม่ใช่เฉพาะคนที่โดนข่มขืน แต่คนอื่นๆ โดยรอบด้วย ) แต่พวกเธอไม่ใช่เหยื่อ (ที่รอคอยการช่วยเหลือของผู้ชายคนต่อไป ที่อาจเลวกว่า) พวกเธออาจอดทนมีชีวิต ทำเป็นลืม แต่เมื่อต้องสู้พวกเธอก็สู้ยิบตา เราอาจมองว่าผู้หญิงในเรื่องเป็น -นังตัวร้าย- แต่นั่นมันวิธีคิดของพวกผู้ชาย พวกเธอมีหัวจิตหัวใจ กระทั่งอาชญากรรมของพวกเธอก็ไม่ได้เกิดจากจิตใจต่ำช้า มันเกิดขึ้นเพื่อปกป้องตัวเองหรือต่อสู้ต่างหาก

ในVOLVER หนังบอกกลายๆ ว่ามีแต่ผู้หญิงเท่านั้นที่จะดูแลผู้หญิงด้วยกันเองได้ แทบจะทั้งเรื่องหนังดำเนินไปในสถานที่อันจำกัด เช่น บ้านของ RAIMUNDA บ้านของ SOLE หรือบ้านของป้า PAULA อาณาเขตของบ้านเป็นอาณาเขตของผู้หญิง (นี่ก็ตามความคิดแบบชายเป็นใหญ่) แต่ในหนัง บ้านหรือห้องกลับแสดงว่านี่คืออาณาเขตที่เป็นเฉพาะผู้หญิง เราจึงเห็นบรรดาผู้ชายออกไปยืนในสวน ขณะที่ผู้หญิงทั้งหมู่บ้านไว้ทุกข์และถือพัดสีดำรอ SOLE อยู่ในบ้าน ในงานศพป้า PAULA ผู้ชายที่ก้าวล่วงในอาณาเขตของพวกเธอ เช่นไอ้ PAGO จะกลับออกไปไม่สวย และการรออัศวินม้าขาว (หนังแสดงให้เห็นว่าไอ้หนุ่มในกองถ่ายทำท่าทางสนใจ RAIMUNDA แต่เธอไม่สนองตอบ) อาจไม่จำเป็นเสมอไป พวกเธออยู่ดูแลกันเองได้โดยไม่ต้องมีผู้ชายเข้ามาเกี่ยวข้อง (และไม่ได้จำเป็นต้องเป็นเลสเบี้ยนด้วย)

หนังได้การแสดงชั้นเลิศจากนักแสดงอย่าง PENELOPE CRUZ ที่ไม่เคยได้โดดเด่นขนาดนี้เมื่อข้ามฝั่งมาฮอลลีวู้ด ใน VOLVER เธอดูราวกับ SOPHIA LAUREN เมื่อครั้งยังสาว สวย เซ็กซี่ในชุดรัดรูป และมุ่งมั่นแบบหญิงแกร่ง ในขณะที่ CARMEN MAURA ผู้หญิงคนแรกๆ ของเจ้าป้า กลับมาอีกครั้งในบทแม่ ฉากหนึ่งแสนพิเศษ เมื่อ RAIMUNDA ออกไปร้องเพลงให้ลูกฟัง เพลงที่แม่เคยสอนเธอตอนที่เธอยังเด็ก แม่แอบในมุมมืด เฝ้ามองลูกสาวร้องเพลง ทั้งคู่ต่างน้ำตาไหล ฉากนี้ทั้งคู่ให้การแสดงที่นุ่มละมุนและสวยงาม

หนังอาจไม่ได้พูดถึงความเป็นแม่อันหลากหลายแบบใน ALL ABOUT MY MOTHER แต่ความเป็นแม่ในหนังเรื่องนี้ก็น่าสนใจไม่แพ้กัน เมื่อเราเห็นว่าบรรดาผู้หญิงในเรื่องต่างทำหน้าที่เป็นแม่ลูกให้แก่กัน RAIMUNDA กับป้า PAULA และ PAULA ลูกสาว แม่กับ RAIMUNDA และ SOLE รวมไปถึงกับ AUGUSTINA แม่ของ AUGUSTINA ผู้หายสาบสูญ ละทิ้งความเป็นแม่ไป และในที่สุด แม่กลับมาทำหน้าที่แทน ในขณะที่ป้า PAULA ก็ทำหน้าที่แม่ให้กับแม่ผู้ที่ไม่ได้มีชีวิตอยู่อีกต่อไป หากจะบอกว่าผู้หญิงในเรื่องล้วนเป็นแม่ให้แก่กัน ก็ไม่ผิดนัก

ผู้หญิงของเจ้าป้ายังคงเข้มแข็ง ร้ายกาจ และงดงาม ไม่ว่าเธอจะเป็นแม่บ้าน เป็นช่างทำผม หรือเป็นฆาตกร บางที่เพราะเธอเป็นผู้หญิง และได้รับการมองแบบผู้หญิงจริงๆ