All Columnists

Date

Columnists

    Sun , 20/03/2011 9:30

    ภายใต้ภัยพิบัติที่รุนแรงที่เกิดขึ้น ชาวญี่ปุ่นจำนวนมากยังคง "สงบนิ่ง" อยู่ในขนบของสังคมอย่างยิ่งใหญ่ ผู้สื่อข่าวชาวต่างประเทศแสดงความแปลกใจที่ไม่เกิดเหตุการณ์ละเมิดกฎเกณฑ์เหมือนประเทศอื่นที่เมื่อเกิดวิกฤตการณ์รุนแรงเมื่อใด การละเมิดกฎเกณฑ์ของสังคมจะทวีความรุนแรงมากขึ้น เช่น การปล้นสะดม หรือการปะทุความรุนแรงต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน เพื่อนอาจารย์รัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งในกำลังอยู่ที่ญี่ปุ่นเขียนจดหมายมาแสดงความแปลกใจแกมชื่นชมกับความสงบนิ่งของชาวเมืองญี่ปุ่น

    Fri , 11/02/2011 10:32

    ความขัดแย้งทางการเมืองลักษณะใหม่ที่เกิดขึ้นต้นทศวรรษ 2540 ลึกลงไปแล้วเป็นความขัดแย้งระหว่างประชาชนด้วยกัน โดยที่ทั้งสองฝ่ายได้ยึดเอาหลักคนละหลักมาเป็นแกนกลางในการเคลื่อนไหวการเมือง ฝ่ายหนึ่งยึดและอ้างเอาหลักการอนุรักษนิยมเป็นประเด็นในการเคลื่อนไหว อีกฝ่ายหนึ่งยึดเอาหลักการประชาธิปไตยเป็นแกนหลัก ตัวละครบนเวทีการเมืองไม่ว่าจะเป็นกองทัพ, พธม., ทักษิณ, ผู้อยู่เบื้องหลัง ฯลฯ ล้วนแล้วแต่เล่นบทบาทตามกระแสความเปลี่ยนแปลงและการแยกกลุ่มประชาชนสองกลุ่มนี้

    Sun , 05/12/2010 5:08

    สังคมไทยกำลังตื่นตระหนกกับการพบศพทารกจำนวนมาก ที่มาจากการทำแท้งเถื่อน ความตื่นตระหนกนี้ ได้ทำให้เราพุ่งเป้าไปอยู่ที่การคิดว่าจะคลี่คลาย หรือยับยั้งปัญหาการทำแท้งเถื่อน ...ปัญหาของการทำแท้งที่เพิ่มมากขึ้น จึงไม่ได้อยู่เพียงแค่สองคำถามหลักๆ อย่างที่ถามกันอยู่ คือ การทำแท้งควรจะถูกกฎหมายหรือไม่ และการทำแท้งบาปหรือไม่ เพราะการทำแท้งเป็นผลมาจากความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญกว่าการตัดสินใจของปัจเจกชน ดังนั้น เราจึงต้องทำความเข้าใจในความเปลี่ยนแปลงของความสัมพันธ์ทางสังคมให้ชัดเจนขึ้น เพื่อที่จะมองหาทางออกที่เหมาะสมให้แก่คนในสังคมต่อไป
     

    Fri , 19/11/2010 0:32
    ผมคิดว่าคนในสังคมไม่รู้สึกแปลกใจเลย ที่รู้ว่าคนไทยเข้าไปชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุทยานประวัติศาสตร์น้อยลงทุกปี เพราะเราท่านก็ไม่ได้ไปมานานมากแล้ว ผมจำได้คลับคล้ายคลับคลาว่าได้พาเพื่อนฝูงญาติมิตรไปชมพิพิธภัณฑ์ครั้งสุดท้ายเมื่อสักสิบปีก่อน ท่านอธิบดีกรมศิลปากรได้แสดงความกังวลในเรื่องนี้และมีความคิดที่จะปรับภาพลักษณ์ของพิพิธภัณฑ์เสียใหม่เพื่อจะแก้ไขปัญหา ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าชื่นชม เพราะเอาเข้าจริงๆ ปัญหานี้มีมานานมากแล้ว และก็ไม่ค่อยได้รับความสนใจที่จะดูแลแก้ไข หากท่านอธิบดีกรมศิลปากรสามารถที่จะแก้ไขได้บ้างก็คงจะดีมากขึ้น
    Mon , 18/10/2010 1:55
    ผมเป็นครูที่นิสัยไม่ดีในแง่ที่มักจะเลือกใช้วิธีการกึ่งๆ "ดูถูกและเหยียดหยาม" นักศึกษา หากพบว่านักศึกษากลุ่มนั้นไม่ค่อยสนใจที่จะเรียนรู้อะไร โดยผมมักจะกล่าวทำนองว่าพวกเขาไม่ได้เรื่อง โง่เขลา และมักจะท้าทายต่อไปด้วยว่าหากพวกคุณคิดได้ก็เอา "เอ" ไป แต่หากคิดได้เท่าที่คิด และตอบต่อผมอย่างที่ตอบมาก็เอา "เอฟ" ไปก็แล้วกัน หรือไม่เช่นนั้น เวลาผมถามอะไรแล้วนักศึกษาตอบแบบไม่ได้เรื่อง ผมมักจะเหน็บพวกเขาว่าคุณกำลังตดทางปาก แต่ว่าดีกว่าตดนิดหนึ่งตรงที่ไม่เหม็นเท่านั้นเอง
    Sun , 26/09/2010 4:38

    ในวาระครบรอบสี่ปีของการรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ผู้เขียนขอทบทวนความเปลี่ยนแปลงหลายมิติในสังคมไทย เพื่อที่จะเป็นฐานในการคิดและมองหาทางออกให้แก่สังคมไทยในอนาคต แม้ว่าความที่จะเขียนต่อไปนี้จะเคยถูกเขียนไว้ในคอลัมน์นี้ตลอดสี่ห้าปีที่ผ่านมา แต่ก็จะขอสรุปรวมไว้เพื่อง่ายต่อการมองภาพรวม
     

    Tue , 14/09/2010 0:33

    ผมได้รับเกียรติจากศาสตราจารย์ ดร.บุษบา ยงสมิทธ์ ประธานชมรมศิษย์เก่าเจเอสพีเอส ให้ไปเป็นผู้ดำเนินรายการ และร่วมเสวนาในการประชุมเรื่อง “ความรู้ทางสังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์ : การบริหารจัดการวิกฤติสังคมไทย” ซึ่งเป็นการประชุมกลุ่มเฉพาะเรื่องในการนำเสนอผลงานวิจัยแห่งชาติ (Thailand Research Expo 2010) หัวข้อการสัมมนาทั้งสองหัวข้ออาจจะไม่สมบูรณ์ในตัวเอง เพราะความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยสลับซับซ้อนอย่างยิ่ง แต่ก็เป็นการเปิดประเด็น/จุดประกายให้พวกเราทั้งหมดได้คิดในการที่จะปรับฐานความรู้สังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์เพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤติในสังคม...เพราะสังคมไทยกำลังเผชิญหน้ากับความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์

    Fri , 27/08/2010 0:03
    ผมเชื่อว่ามีปัญหาทางสังคมมากมายหลายประการ ที่เราไม่สามารถเข้าใจได้ และเราก็อยากจะรู้ว่าทำไมคนปัจจุบันนี้ถึงทำร้ายหรือฆ่ากันง่ายเหลือเกิน เราอาจจะตอบได้แต่เพียงว่าคนในสังคมไทยมองหาทางแก้ปัญหาอื่นๆ ไม่เป็น จึงต้องใช้ความรุนแรงในการแก้ปัญหา ซึ่งผมคิดว่าคำตอบนี้ไม่เพียงพอต่อการอธิบายปรากฏการณ์การใช้ความรุนแรงทั้งหลายบรรดาที่เกิดขึ้นได้
    Sun , 22/08/2010 21:57

    คำว่า "บริบท" มีความหมายถึงสภาพแวดล้อมที่สัมพันธ์/เป็นเงื่อนไข/ก่อให้เกิดอุบัติการณ์หนึ่งๆ ขึ้นมา เราเชื่อว่าไม่มีอุบัติการณ์ใดเกิดขึ้นจากสุญญากาศ ได้ และเราไม่เชื่อว่าอุบัติการณ์หนึ่งๆ เกิดขึ้นได้จากเจตจำนงของคนเพียงอย่างเดียว ดังนั้น การทำความเข้าใจเรื่องราวหรืออุบัติการณ์หนึ่งๆ จึงต้องทำความเข้าใจสภาพแวดล้อมในสถานะต่างๆ เพื่อที่จะได้เข้าใจอุบัติการณ์นั้นๆ ได้แจ่มชัดขึ้น เพราะการทำความเข้าใจ "บริบท" จะทำให้เรามองเห็นความเปลี่ยนแปลงที่สลับซับซ้อนของอุบัติการณ์หนึ่งๆ ได้
     

    Sat , 07/08/2010 8:52

    "การดำเนินคดีกับเด็กนักเรียนและนักศึกษากลุ่มนี้ เป็นการบ้าจี้หรือเป็นการกระทำของเจ้าหน้าที่ ที่พยายามที่จะยัดเยียดความผิดให้กับเด็ก เพื่อที่จะสร้างผลงาน โดยไม่คำนึงถึงหลักมนุษยธรรม" และบทความนี้ ได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง ทั้งในหนังสือพิมพ์ฉบับอื่นๆ และทางอินเทอร์เน็ต ซึ่งทำให้ผมมองโลกอย่างคนธรรมดาว่าคงจะมีผู้มีอำนาจที่ตระหนักถึงความไม่ถูกต้องนี้ และสั่งลงมาว่าอย่าไปทำอะไรเด็กอีก
     

    Fri , 23/07/2010 8:41

    แนวโน้มของปัญหาความขัดแย้งในสังคมไทยด้านหนึ่งที่เห็นได้ชัดในปัจจุบัน ก็คือ ไม่ว่าใครกลุ่มไหนจะเคลื่อนไหวไปในทิศทางใด หรือเสนออะไรออกมา ก็จะถูกอีกขั้วหนึ่งโจมตีทันที เพราะฝ่ายหนึ่งกำลังเคลื่อนไหวเพื่อรักษาอำนาจของตนมิให้ถูก “กระจาย” ออกไป หรือไม่ให้ถูกบั่นทอนลงไป โดยเชื่อว่าตนฉลาดกว่า มีความรู้มากกว่า และมีความชอบธรรมที่จะมีอำนาจและได้รับผลประโยชน์ต่างๆ มากกว่าคนอื่น ในขณะที่อีกฝ่ายหนึ่งกำลังพยายามเพิ่มพูนอำนาจของตนเองทั้งในทางการเมือง เศรษฐกิจ และ วัฒนธรรม โดยเห็นว่าตนก็เป็นมนุษย์เช่นเดียวกับคนอื่นๆ และเป็นเจ้าของชาติเท่าเทียมกับคนอื่นๆ 

    Mon , 12/07/2010 7:51

    ผมขออนุญาตเขียนเรื่องค่อนข้างจะเป็นส่วนตัวสักครั้งหนึ่งนะครับ เพื่อเป็นการไว้อาลัยและระลึกถึงอาจารย์สมเกียรติ ตั้งนโม  ซึ่งเสียชีวิตไปเมื่อเช้ามืดของวันที่ 6 กรกฎาคม 2553 ด้วยโรคมะเร็ง อาจารย์สมเกียรติ เคยเป็นอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเที่ยงคืน ก่อนเสียชีวิตดำรงตำแหน่งเป็นคณบดีคณะวิจิตรศิลป์ 
     

    Thu , 01/07/2010 20:16

    เราทุกคนรับรู้อยู่ว่าสังคมไทยมีความเหลื่อมล้ำกันมานานมากแล้ว คงต้องกล่าวด้วยว่าในอดีตมีงานวิจัยจำนวนมากที่ศึกษาถึงการกระจุกตัวของรายได้ที่แตกต่างกัน ระหว่างคนยี่สิบเปอร์เซ็นต์ส่วนบนกับยี่สิบเปอร์เซ็นต์ส่วนล่าง และโดยมากแล้วสังคมไทยก็จะ "ฮือฮา" กันช่วงแรกๆ ที่มีงานวิจัยในแต่ละปีแสดงผลความเหลื่อมล้ำนี้ หลังจากนั้นไม่นานก็ลืมกันไป

    Thu , 17/06/2010 23:48
    ผมเกรงว่าอีกไม่นานนัก คำว่า "ปรองดอง" ซึ่งมีความหมายทางสังคมที่ลึกซึ้งในภาษาไทย ก็จะถูกทำให้มีนัยที่ไม่น่าพึงพอใจมากขึ้น ไม่ต่างจากคำว่า "เอื้ออาทร" (ที่ผูกติดนโยบายของรัฐบาลเก่า) ซึ่งคนจำนวนไม่น้อยในสังคมไทยรู้สึกทันทีว่าหากมีการใช้คำว่า "เอื้ออาทร" เมื่อใด ก็หมายได้ว่าคนที่ใช้คำว่า "เอื้ออาทร" นี้ ครอบงำ และหลอกลวงคนอื่นเพื่อผลประโยชน์
    Sat , 12/06/2010 11:12
    การเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนไม่ว่าที่ไหนในโลก ย่อมจะต้องมีการสร้างความสำนึกร่วมกันขึ้นมา ด้วยการยกระดับทางความคิดจากปรากฏการณ์รูปธรรมปลีกๆ ให้เป็นความคิดนามธรรมที่สามารถอธิบายครอบคลุมปรากฏการณ์ปลีกๆ นั้นได้อย่างมีพลังเพราะได้ชี้ให้เห็นแก่นแกนของปรากฏการณ์นั้นๆ อย่างชัดเจน
    Sat , 29/05/2010 22:51
    ถึงวันนี้ ผมเชื่อว่าทุกคนเห็นพ้องต้องกันว่าความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ เป็นรากฐานของความขัดแย้งในสังคมไทย เพียงแต่ว่ามุมมองของความเหลื่อมล้ำนี้ แตกต่างกันไปตามสถานะและชนชั้น ชนชั้นนำและชนชั้นกลางที่ได้รับผลประโยชน์จากความเหลื่อมล้ำนี้ จะเห็นว่าสังคมไทยรับรู้เรื่องนี้ดีอยู่แล้ว และรัฐก็พยายามช่วยเหลืออยู่ และมักจะสรุปว่าสภาพความเหลื่อมล้ำก็ดีกว่าเดิมมาก แม้ว่ากลุ่มนี้จะมีความปรารถนาดีต่อคนจนอยู่ แต่ก็เป็นลักษณะของการ "มองลงต่ำ" หรือเป็นการเห็นและช่วยคนจนในรูปแบบของการ "ก้มตัว" ลงไปช่วยเหลือเป็นหลัก รูปแบบการ "ก้มตัว" ลงไปช่วยเหลือคนจนปรากฏ ก็คือ การ "สงเคราะห์" เป็นครั้งเป็นคราวไป
    Fri , 21/05/2010 5:18
    ปัญหาความขัดแย้งระหว่างชนชั้นนำเมื่อหลายปีก่อน ได้กลายเป็นพลังกระชากเอาคนในสังคมไทยที่มีความเหลื่อมล้ำอย่างมากนั้นเข้ามาเป็นคู่ความขัดแย้งและทำสงครามกันอย่างบ้าเลือด ภาพที่ปรากฏในช่วงของการสลายการชุมนุมตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน จนมาถึงจุดรุนแรงที่สุดในสองสามวันที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความเกลียดชังระหว่างกลุ่มคนได้อย่างชัดเจน
    Thu , 06/05/2010 9:39
    ต้องบอกกันก่อนนะครับว่า หากใครยังคงคิดว่าสังคมไทยไม่มีชนชั้นก็เปิดผ่านไปเลยนะครับ ไม่ต้องอ่านก็ได้ เพราะอาจจะทำให้ท่านหงุดหงิดและเสียสมาธิในการทำงานประจำวันไปเปล่าๆ เพราะผมเองคิดว่าการมองความเปลี่ยนแปลง และการมองหาทางออกให้แก่สังคมไทยนั้น จำเป็นต้องมองผ่านลักษณะทางชนชั้น อันจะทำให้เราเข้าใจสังคมไทยปัจจุบันชัดเจนขึ้น หากเราเห็นไม่ตรงกัน ก็อ่านผ่านๆ ไปก็แล้วกันครับ
    Fri , 30/04/2010 9:07
    ผมเข้าใจดีว่ารัฐบาล/นักวิชาการจำนวนหนึ่งจำเป็นต้องออกมาปฏิเสธประเด็นการเคลื่อนไหวทางการเมืองที่ร้อนในวันนี้ว่าไม่ใช่เรื่องการต่อสู้ทางชนชั้น เพราะรัฐบาลและนักวิชาการคิดไปว่าหากยอมรับในประเด็นนี้ก็จะเป็นการยอมรับว่าตนเป็นอีกชนชั้นหนึ่งที่กำลังกดขี่บีฑาคนอีกชนชั้นหนึ่ง และก็เป็นความชอบธรรมระดับหนึ่งที่ชนชั้นผู้ถูกกดขี่บีฑานั้นจะลุกขึ้นมาต่อสู้
    Fri , 26/03/2010 1:44
    ผมรู้สึกสบายใจมากขึ้น เมื่อไตร่ตรองคิดดูแล้วเห็นว่าการขับเคลื่อนและเล่นเกมการเมืองของทุกฝ่ายที่ดำเนินมาจนถึงวันนี้ ปรากฏชัดเจนว่าโอกาสที่จะเกิดความรุนแรงเลือดตกยางออกคงจะมีน้อยลง เพราะทั้งสองฝ่ายระมัดระวังตัวเองอย่างเคร่งครัด เนื่องจากรู้ดีว่าใครที่เริ่มใช้เกมความรุนแรงอย่างไม่มีความชอบธรรมนั้น ก็ต้องพ่ายแพ้ทางการเมืองแน่นอน
    Fri , 19/03/2010 23:38
    ประมาณเดือนมีนาคม 2549 (ก่อนการรัฐประหาร) ผมได้เขียนบทความเรื่อง "ชนชั้นกลางต้องเข้าใจคนจน" พิมพ์ที่กรุงเทพธุรกิจนี่แหละ ผมเสนอความคิดว่าชนชั้นกลางในเขตเมือง ต้องทำความเข้าใจความชื่นชมของชาวบ้าน ที่มีต่อตัว พ.ต.ท. ดร. ทักษิณ ชินวัตร ว่า ไม่ใช่เพียงแค่เม็ดเงินที่ชาวบ้านได้รับเท่านั้น หากแต่คุณทักษิณเล่นการเมืองมวลชนได้เก่ง และทำให้การเมืองเป็นการสร้างความหวังแก่คนจน รวมทั้งทำให้คนจนรู้สึกว่าคนจนเป็น "ประธาน" ของการเมือง ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์การเมืองไทย
    Fri , 19/02/2010 3:49

    สิ่งที่อาจารย์ ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ ได้ทำลงไป ไม่เพียงแต่จะช่วยเหลือพี่น้องทหารตำรวจข้าราชการในสามจังหวัดภาคใต้ ได้ลดความเสี่ยงลงไปแล้ว ยังถือได้ว่าเป็นการพิทักษ์ความรู้ทางวิชาการอย่างเป็นสำคัญอีกด้วย ความรู้ที่อาจารย์ได้พิสูจน์เครื่องมือลวงโลกนั้น เป็นความรู้พื้นฐานที่อาจารย์ได้เคยอธิบายไว้ว่า "หลายคนหลายองค์กรถามผม แต่เรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องใช้ความรู้สูงมาก แค่ความรู้ ม.ต้นก็เข้าใจได้ จะเป็นอาจารย์จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ หรือคณะแพทยศาสตร์ ถ้าฟังหลักการทำงานของเครื่องก็รู้ว่าทำงานไม่ได้"

    Fri , 29/01/2010 4:01

    เมื่อตอนต้นปีนี้ ผมได้รับคำเตือนจากนักศึกษา ว่า อย่ารับโทรศัพท์จากหมายเลขแปลกๆ ชุดหนึ่ง เพราะว่าหากรับแล้วจะตายได้ ตอนแรกผมรู้สึกแปลกใจ จึงได้ซักถามเขาต่อว่าในความคิดของพวกเขานั้น นักศึกษาในมหาวิทยาลัยเชื่อเรื่องนี้สักกี่เปอร์เซ็นต์ คำตอบทำให้ผมตกใจแทนความแปลกใจ เพราะพวกเขาเน้นกันว่าน่าจะเกินร้อยละเจ็ดสิบ ที่ "ไม่เชื่อแต่อย่าลบหลู่" ซึ่งในความเห็นผมแล้ว การกล่าวว่า "ไม่เชื่อแต่อย่าลบหลู่" นั้น ก็คือ การเชื่อไปแล้วมากกว่าครึ่ง เพียงแต่ไม่กล้าที่จะแสดงตนว่าเชื่อเท่านั้นเอง

    Fri , 08/01/2010 3:55
    เหตุผลในการยกเลิกหวยออนไลน์ที่เน้นว่าไม่ต้องการจะทำให้ประชาชนถูกมอมเมา ดูจะมีน้ำหนักในสังคมไทยมากทีเดียว เพราะฟังดูแล้วทำให้รู้สึกถึงความมีเมตตากรุณาที่อยากจะให้คนยากคนจนได้เอาเงินที่คิดว่าจะไปเสี่ยงโชคนั้นไปซื้อข้าวปลาอาหารให้ครอบครัวกินแทน เหตุผลทำนองนี้ฟังดูดีเสมอมาในสังคมไทย และหากใครขืนไปโต้แย้งเหตุผลเชิงศีลธรรมเช่นนี้ก็มักจะถูกประณามได้โดยง่าย ผมจึงไม่คิดจะโต้แย้งอะไรในเหตุผลชุดนี้ แต่จะลองเสนอมุมมองเกี่ยวกับหวยในอีกแง่หนึ่ง เพื่อให้การหาทางออกในเรื่องนี้ได้เกิดมีทางเลือกใหม่ๆ ขึ้นมาบ้าง
    Mon , 16/11/2009 2:29
    หากใครได้อ่านบทสัมภาษณ์นายกรัฐมนตรีประเทศเขมร ฮุนเซน ก็คงจะรู้ได้ทันทีว่าเขาและทีมงานทางด้านต่างประเทศของเขมรทำงานมาอย่างดี เพราะในบทสัมภาษณ์นั้น ฮุนเซนสามารถเชื่อมโยงเรื่องราวต่างๆ ของประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในการ "ทิ่มตำ"รัฐบาลไทยให้เป็นตัวตลกมากขึ้นในสังคมนานาชาติ
    Sat , 24/10/2009 3:08

    ความพยายามของรัฐบาลที่ รณรงค์ให้ปีนี้เป็นปีแห่งการอ่านหนังสือ เพราะพบว่าสถิติการอ่านหนังสือของคนไทยนั้นน้อยมาก อาจจะเป็นความพยายามที่ล้มเหลว หากไม่ได้สร้างความเข้าใจกันให้ชัดเจนก่อนว่าการอ่านนั้นสัมพันธ์กับเงื่อนไขอื่นๆ ในสังคมไทย

    Sat , 10/10/2009 1:19

    สังคมไทยเผชิญหน้ากับความไร้ประสิทธิภาพของการศึกษามานาน และได้พยายามที่จะสร้างการปฏิรูปการศึกษามาหลายครั้ง แต่ก็พบว่าความสามารถของผู้เรียนไม่ได้เพิ่มขึ้น มิหนำซ้ำกลับต่ำลงเรื่อยๆ อาทิเช่น ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น มีความสามารถทางด้านเลข และภาษาน้อยลง ปัญหาของความไร้ประสิทธิภาพ ของการศึกษาผูกโยงเข้ากับความต้องการพัฒนาประเทศให้เป็นอุตสาหกรรมที่ใช้ ความรู้เข้มข้นแทนอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นอย่างที่เป็นมา ที่สำคัญ ในปัจจุบันรัฐบาลกำลังคิดถึงการสร้างเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งล้วนแล้วแต่ต้องการการศึกษาที่เอื้ออำนวยให้คน "คิด" เป็นมากขึ้น

    Fri , 02/10/2009 0:08

    จากบทความที่ดีเยี่ยมของ ท่านศาสตราจารย์ ดร.ยศ สันตสมบัติ เรื่อง ลัทธิเสรีนิยมใหม่ ระบบประกันคุณภาพ และสุสานแห่งปัญญา ที่ลงติดต่อกันในหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจนี้ ทำให้ผมมาคิดต่อในเรื่องเกี่ยวกับบทบาทในการสร้างความรู้ของสถาบันการศึกษา ที่เรียกกันว่า "มหาวิทยาลัย" เมื่อเร็วๆ นี้ รัฐบาลได้มอบเงินจำนวนมหาศาลให้แก่มหาวิทยาลัย เพื่อนำไป "วิจัย" หรือสร้างความรู้ใหม่ ในฐานะ "มหาวิทยาลัยวิจัย" โดยมีเป้าหมายที่จะทำให้มหาวิทยาลัยของไทยเข้าไปติดอันดับหนึ่งในห้าร้อย อันดับของมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก ภายใต้กรอบความคิดที่กำหนดจากรัฐบาลเช่นนี้ ได้ทำให้มหาวิทยาลัยทั้งหลายเริ่มเดินไปสู่กับดักทางปัญญาที่ลึกเกินกว่าจะ ก้าวข้ามพ้นได้

    Thu , 27/08/2009 23:42

    ปรากฏการณ์จำนวนมากและหลายประเภทที่เกิดขึ้นในสังคมไทยปัจจุบัน ได้ชี้ให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงที่ลึกซึ้งกำลังเกิดขึ้นในสังคมไทย และกำลังเป็นจุดเปลี่ยนของสังคมไทยเลยทีเดียว ตัวอย่างที่ชัดเจน ได้แก่ การปาหินในสังคม กลุ่มวัยรุ่นกวนเมืองที่มีทุกเมือง การฆ่ากันตายเพราะขับรถปาดหน้ากัน การละเมิดและระรานบุคคลอื่นเกิดขึ้นเป็นประจำวัน รวมไปถึงการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยการใช้ความรุนแรงได้ระบาดออกไปอย่างกว้างขวาง และในทุกมิติของสังคมไทย

    Fri , 22/05/2009 0:52

    กล่าวได้ว่าทศวรรษ 2530 เป็นทศวรรษของการศึกษา "วัฒนธรรมชุมชน" ในหลายลักษณะ หลายมิติ แต่อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการขยายตัวของการศึกษา "วัฒนธรรมชุมชน" ในฐานะที่เป็น "มรดกของวัฒนธรรมแห่งชาติไทย" และเครื่องแสดงให้เห็นถึง "ความเป็นไทย" จะประสบความสำเร็จอย่างสูงในการผนวกรวมเอาพื้นที่ที่หลากหลายในสังคมไทยให้เข้ามาอยู่ร่วมกันภายใต้กรอบ "ความเป็นไทย"...

    Fri , 08/05/2009 3:08

    หากเราจะถือว่าประวัติศาสตร์เป็น "ความทรงจำร่วมกันของสังคม" ประวัติศาสตร์ก็ย่อมจะต้องเปิดพื้นที่ให้แก่คนทั้งหมดในสังคมได้ร่วมกันเป็น เจ้าของอดีตนั้นๆ (The past belong to us all) ถ้าประวัติศาสตร์ไม่เปิดพื้นที่ให้แก่คนกลุ่มต่างๆ ทุกกลุ่ม ก็ย่อมจะทำให้กลุ่มคนที่ถูกกีดกันออกจากประวัติศาสตร์หาทางสร้าง "ความทรงจำร่วม" ของตนขึ้นมา...

    Wed , 22/04/2009 3:14

    แม้ว่าการเคลื่อนไหวทางการเมืองของ "คนเสื้อแดง" จะก่อให้เกิดความกังวลว่า ความขัดแย้งทางการเมืองเฉพาะหน้านี้ จะลงเอยอย่างไร จะเกิดความรุนแรงถึงขั้นสูญเสียเลือดเนื้อกันหรือไม่ และจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจมากเพียงใด แต่ถ้าหากพิจารณาให้พ้นไปจากความขัดแย้งเฉพาะหน้าแล้ว ก็จะพบว่าความขัดแย้งทางการเมืองในระยะสองสามปีมานี้ น่าจะมีผลทำให้กระบวนการทางการเมืองของสังคมไทยก้าวหน้าขึ้นกว่าเดิมมากทีเดียว

    Fri , 06/03/2009 15:37

    การตัดสินคดี "มาบตาพุด" และ "แม่เมาะ" ของศาลปกครองจังหวัดระยองและศาลปกครองจังหวัดเชียงใหม่ เป็นเรื่องสำคัญยิ่งสำหรับการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม และอาจจะเป็นก้าวแรกของการสร้างมาตรฐานการอยู่ร่วมกันระหว่างอุตสาหกรรมกับสังคมไทย เพราะไม่ว่าจะมองอนาคตประเทศไทยอย่างไรก็หนีไม่พ้นการมีอุตสาหกรรมเป็นภาคการผลิตใหญ่ของสังคม การสร้างมาตรฐานที่เหมาะสมในการอยู่ร่วมกัน โดยที่อุตสาหกรรมไม่ทำร้ายผู้คนจึงเป็นสิ่งที่ต้องทำให้เกิดขึ้นอย่างแท้จริง

    Mon , 23/02/2009 15:03

    นอก​จาก​พื้นฐาน​ความ​แตกต่างทางด้านต่างๆ​ ​ของคน​ใน​สังคมไทยที่ทำ​ให้​ความ​ขัดแย้งทาง​ความ​คิด​ใน​วันนี้รุนแรงมากขึ้น​แล้ว​ ​การไร้​ความ​สามารถ​ใน​การสร้าง​ “​จริยธรรม​” ​ใน​การ​อยู่​ร่วม​กัน​ใน​สังคมปัจจุบันก็​เป็น​ปัจจัยสำ​คัญอีกประการหนึ่ง ​ ​โดย​เฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสังคมไทยกำ​ลัง​เปลี่ยนแปลงอย่างรวด​เร็ว​เช่นนี้...

    Sun , 14/12/2008 6:28
    “ความรู้สึก” ก็เป็นเช่นทุกสรรพสิ่ง คือ มีความเปลี่ยนแปลงเป็นนิจ ไม่มีอะไรในโลกนี้ที่สถิตคงที่โดยไม่เปลี่ยนแปลง และที่สำคัญความเปลี่ยนแปลงของความรู้สึกนั้นก็ไม่ได้เกิดขึ้นจากสุญญากาศ หากแต่เกิดขึ้นจากเงื่อนไขหรือบริบททางสังคม หากจะต้องกล่าวเน้นก็คงจะกล่าวได้ว่า “ความรู้สึกก็มีประวัติศาสตร์” เช่นเดียวกับสิ่งอื่นๆ ในโลก

Column