การเลือกตั้งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาจัดขึ้นทุก 4 ปี ในวันอังคารหลังวันจันทร์แรกของเดือนพฤศจิกายน ครั้งนี้ตรงกับวันอังคารที่ 4 พฤศจิกายน 2008 ผู้คนมักเข้าใจว่าการเลือกตั้งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาเป็นการเลือกตั้งทางตรงโดยผู้ใช้สิทธิ์ออกเสียงเลือกผู้สมัครของแต่ละพรรคโดยตรง ผู้สมัครพรรคใดได้คะแนนเสียงทั่วประเทศสูงที่สุดคือผู้ชนะการเลือกตั้ง ซึ่งเป็นความเข้าใจผิด เพราะระบบการเลือกตั้งประธานาธิบดีเป็นการเลือกตั้งทางอ้อม ซึ่งค่อนข้างซับซ้อน

รักจะเล่นการเมือง ก็ต้องใช้เงิน ยิ่งต้องการชิงทำเนียบขาวด้วยแล้ว ย่อมต้องใช้เงินมหาศาลสำหรับการหาเสียงทั่วประเทศ แล้วคนธรรมดาจะเอาเงินจากไหนมาชิงตำแหน่งประธานาธิบดี คำตอบก็คือ การขอรับบริจาคหรือเงินสนับสนุนจากประชาชน ด้วยการส่งจดหมายถึงบ้าน เดินสายจัดกิจกรรมหาทุน และรับบริจาคผ่านทางอินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็นเครื่องมือหาเงินอันทรงพลังของคนธรรมดาที่อยากเล่นการเมืองในปัจจุบัน

ผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดของ NBC News / Wall Street Journal เมื่อเดือนมีนาคม 2551 ชี้ว่า ผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้ง 72% พร้อมที่จะเลือกคนผิวดำเป็นประธานาธิบดี ส่วน 18% ยังไม่พร้อม ในขณะที่ 71% ของผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้ง พร้อมที่จะเลือกผู้หญิงเป็นประธานาธิบดี โดย 20% บอกว่าไม่ ดูเหมือนว่า ‘ผิว’ และ ‘เพศ’ จะไม่ใช่ปัจจัยชี้ขาดที่สลักสำคัญมากอย่างที่คิดในศึกชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาคราวนี้ แต่เมื่อถามถึงเรื่อง ‘อายุ’ ผลสำรวจความคิดเห็นเดียวกัน กลับชี้ว่า ผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้ง 61% พร้อมที่จะเลือกคนอายุเกิน 70 ปี โดย 29% บอกว่า ไม่มีทางเลือกคนแก่เป็นประธานาธิบดีอย่างแน่นอน ไปๆ มาๆ กลายเป็นว่า ‘อายุ’ เป็นปัจจัยชี้ขาดสำคัญเหนือ ‘ผิว’ และ ‘เพศ’ เสียอีก นี่ย่อมมิใช่ข่าวดีสำหรับ John McCain วุฒิสมาชิกวัย 71 ปี ตัวแทนพรรค Republican ชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยแรกที่แก่ที่สุดในประวัติศาสตร์การเมืองอเมริกา

วัฒนธรรมการเมืองอเมริกันอย่างหนึ่งในช่วงหาเสียงเลือกตั้งคือ การออกมาประกาศตัวสนับสนุนผู้สมัครเข้ารับเลือกตั้ง ของบรรดานักการเมือง คนดัง หรือองค์กรต่างๆ ต่อสาธารณชน หรือที่เรียกกันว่า Endorsement ด้วยหวังว่าจะช่วยดึงดูดแฟนานุแฟนของผู้สนับสนุนให้ตามไปเลือกผู้สมัคร การแข่งขันในสนามเลือกตั้ง โดยเฉพาะในการเลือกตั้งขั้นต้น จึงไม่ใช่แค่การหาเสียงกับผู้ใช้สิทธิ์โดยตรงเท่านั้น แต่ผู้สมัครต้องแข่งขันกันเพื่อแย่งชิง Endorsement จาก ‘คนดัง’ ในพื้นที่เลือกตั้งด้วย

แม้ว่ามลรัฐมิชิแกนและมลรัฐฟลอริดาจัดการเลือกตั้งขั้นต้นไปแล้วเมื่อวันที่ 15 มกราคม และ 29 มกราคมตามลำดับ แต่สนามเลือกตั้งทั้งสองแห่งถูกพรรค Democrat ประกาศลงโทษแบนไว้ล่วงหน้าตั้งแต่ก่อนการเลือกตั้งขั้นต้นจะเริ่มขึ้น เนื่องจาก ทั้งสองมลรัฐตัดสินใจขัดมติพรรค โดยเลื่อนวันเลือกตั้งขั้นต้นให้เร็วขึ้น มาอยู่ในช่วงก่อน Super Tuesday (5 กุมภาพันธ์) แม้ว่าพรรคจะไม่เห็นชอบก็ตาม ผลจากการถูกแบน ทำให้ Delegates จากสองมลรัฐนี้ไม่มีสิทธิลงคะแนนเสียงเพื่อเลือกตัวแทนพรรคเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในที่ประชุมใหญ่ระดับชาติของพรรคในเดือนกันยายน 2551 ทั้งที่ทั้งสองมลรัฐมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อศึกเลือกตั้งประธานาธิบดี มีขนาดใหญ่ และมีจำนวน Delegates มาก โดยมิชิแกนมีจำนวน Delegates ทั้งหมด 156 เสียง (128 เสียงมาจากการเลือกตั้งขั้นต้น อีก 28 เสียง เป็น Superdelegates) ส่วนฟลอริดามีจำนวน Delegates ทั้งหมดสูงถึง 210 เสียง (185 เสียงมาจากการเลือกตั้งขั้นต้น อีก 25 เสียง เป็น Superdelegates)

ใครเคยชมรายการสัมภาษณ์ Roberta McCain คงสิ้นสงสัยว่าบุคลิกพูดจาตรงไปตรงมา ของ John McCain ผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี ตัวแทนพรรค Republican มีที่มาจากไหน Roberta McCain คือคุณแม่วัย 96 ปี ซึ่งกำลังเอาใจช่วย Johnny ลูกชายวัย 71 ปี ให้ยึดทำเนียบขาว ก้าวขึ้นเป็นประธานาธิบดีสมัยแรกที่แก่ที่สุดในประวัติศาสตร์การเมืองอเมริกา (Ronald Reagan เป็นประธานาธิบดีสมัยแรกเมื่ออายุ 69 ปี และได้รับเลือกตั้งอีกสมัยตอนอายุ 73 ปี)

ในขณะที่พรรค Republican ได้ John McCain เป็นตัวแทนพรรคเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาแน่นอนแล้ว ศึกภายในพรรค Democrat ยังไม่สิ้นเสร็จ การเลือกตั้งขั้นต้นในมลรัฐเท็กซัสและโอไฮโอ เมื่อวันอังคารที่ 4 มีนาคม เป็นการกลับมาของ Hillary Clinton หลังจากพ่ายแพ้มา 9 สนามรวด เธอเอาชนะ Barack Obama ได้ทั้งสองสนาม และสามารถต่อลมหายใจของตัวเองไปได้อีกเฮือก กระนั้น ชัยชนะของเธอก็ยังไม่มากพอที่จะลดระยะห่างของจำนวน Delegates ที่ Obama เป็นฝ่ายนำอยู่ได้ เมื่อการแข่งขันยังต้องดำเนินต่อ สนามเลือกตั้งสำคัญสนามถัดไปที่ทั่วโลกจับตามองอยู่ที่ มลรัฐเพนซิลเวเนีย ในวันที่ 22 เมษายน

ภาพฝันอันงดงามที่สุดที่ Barack Obama วาดหวังไว้ในคืนก่อนหน้าวันเลือกตั้งก็คือ ตัวเขาใช้พลัง ‘ขาขึ้น’ ที่สะสมมาจากชัยชนะขาดลอยในสนามเลือกตั้งขั้นต้น 9 สนามรวด ตลอด 1 เดือนที่ผ่านมา เป็นบันไดก้าวคว้าชัยชนะขั้นเด็ดขาดในมลรัฐเท็กซัส โอไฮโอ เวอร์มอนต์ และโรดไอแลนด์ ในวันอังคารที่ 4 มีนาคม กลางดึกคืนนั้น เขาเห็นตัวเองก้าวขึ้นเวทีเพื่อประกาศชัย “Yes, we can !” อย่างคนคุ้นชินชัยชนะ จากนั้น นั่งดูถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ รับชมการประกาศถอนตัวจากการแข่งขันของคู่แข่ง พักผ่อนเอาแรงเพื่อตื่นขึ้นมาวางแผนกลยุทธ์หาเสียงสู้ศึกกับ John McCain ในฐานะตัวแทนพรรค Democrat เต็มตัว นั่นเป็นภาพแห่งความฝันที่ไม่มีวันเป็นจริง

วันอังคารที่ 4 มีนาคม อาจจะเป็นวันชี้ชะตาของการหาตัวแทนพรรค Democrat เนื่องจาก มีการเลือกตั้งขั้นต้นใน 4 มลรัฐคือ เท็กซัส (193 เสียง) โอไฮโอ (141 เสียง) เวอร์มอนต์ (15 เสียง) และโรดไอแลนด์ (21 เสียง) แน่นอนว่า ทั้ง Obama และ Clinton ต่างทุ่มสุดตัวในเท็กซัสและโอไฮโอ ซึ่งมีจำนวน Delegates มหาศาล Bill Clinton วิเคราะห์สถานการณ์ว่า ถ้าไม่สามารถโค่น Obama ลงอย่างเด็ดขาดในเท็กซัสและโอไฮโอ ศรีภรรยาของเขาคงต้องเก็บกระเป๋ากลับบ้าน แรกทีเดียว นักวิเคราะห์มองว่าเท็กซัสเป็นสนามของ Clinton เนื่องจาก มลรัฐแห่งนี้ประกอบด้วยกลุ่มผู้ใช้สิทธิ์เชื้อสายสเปน (Hispanic Voter) ถึง 1 ใน 3 ฐานเสียงกลุ่มนี้ถูกมองว่าเป็นจุดอ่อนของ Obama ตลอดมา ในการเลือกตั้งขั้นต้นที่มลรัฐแคลิฟอร์เนีย Obama ได้คะแนนเสียงจากกลุ่มคนเชื้อสายสเปนเพียง 30% เท่านั้น ขณะที่ Clinton กวาดไป 70%

ในขณะที่ John McCain กำลังจะได้เป็นตัวแทนพรรค Republican เข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีค่อนข้างแน่นอนแล้ว สงครามภายในพรรค Democrat กลับมีทีท่ารุนแรงขึ้น จนสมาชิกพรรคเริ่มเป็นห่วงว่า ศึกนี้อาจจะต้องลากยาวจนถึงปลายเดือนสิงหาคม เพื่อให้ที่ประชุมใหญ่ระดับชาติของพรรค ที่เมืองเดนเวอร์ เป็นผู้ชี้ขาด เพราะทั้ง Hillary Clinton และ Barack Obama มีคะแนนสูสีกันมาก จนอาจไม่มีใครได้คะแนนเสียงจากการเลือกตั้งขั้นต้นเกินครึ่งหนึ่งของ Delegates ทั้งหมด (2,025 เสียง) ยิ่งหาตัวแทนพรรคได้ล่าช้า ยิ่งมีความขัดแย้งระหว่างกลุ่มผู้สนับสนุนของสองผู้สมัครมาก ยิ่งบั่นทอนโอกาสในการชนะเลือกตั้งของพรรค Democrat ทั้งที่ การเลือกตั้ง 2008 นี้ พรรค Democrat ลงสนามด้วยความได้เปรียบพรรค Republican หลายช่วงตัว เนื่องจาก คะแนนนิยมของประธานาธิบดี George W. Bush ตกต่ำติดดินอยู่ที่ระดับ 33% ในปัจจุบัน แตกต่างราวฟ้ากับเหว จากคะแนนนิยม 92% เมื่อครั้งหลังเหตุการณ์ 9/11 ซึ่งนับว่าสูงที่สุดในประวัติศาสตร์