4

Redesigning Thailand

บ้านที่ผมอาศัยอยู่ปัจจุบันนี้สร้างมาได้ร่วมยี่สิบปีแล้ว ยิ่งช่วงหลังๆ ปล่อยให้ฝรั่งเช่าอยู่หลายปี ครั้นเมื่อคิดจะย้ายเข้ามาอยู่เองจึงต้องทำการปรับปรุงครั้งใหญ่ เดิมด้านข้างบ้านมีบ่อเลี้ยงปลาขนาดเล็ก เราก็ทุบขยายให้ยาวและใหญ่ขึ้นสำหรับเลี้ยงปลาคาร์พ ทำระบบน้ำตกหมุนวนให้ไหลลงมาเป็นชั้นๆ ตามจินตนาการของตนเอง แถมทำเก๋ติดไฟใต้น้ำเพิ่มขึ้นอีก บ้านเสร็จบ่อปลาก็เสร็จ ไปสวนจตุจักรเลือกซื้อปลาตามสีที่ตัวเองชอบได้มา 15 ตัว ปล่อยลงบ่อวันแรก ฝูงปลาคาร์พว่ายน้ำกันสนุกสนาน น้ำใส ปลาสีสด เคลื่อนที่ตัดกับสีซีเมนต์ของบ่อเบื้องล่าง ครีบหางสะบัดพลิ้วไหวผ่านสายน้ำ เป็นภาพที่งดงามและชวนให้เพ่งมองเป็นเวลานานๆ เหมือนการได้ชมงานศิลปะที่แฝงเร้นอยู่ในทุกรูปแบบของชีวิต สัปดาห์แรกยังไม่มีอะไรเกิดขึ้น ปลาคาร์พและคนเลี้ยงยังคงมีความสุขกันดี สัปดาห์ที่สองน้ำที่เคยใสเริ่มขุ่นเป็นตะกอน ต้องเปลี่ยนน้ำใหม่ใส่เพิ่ม แต่ไม่ว่าจะเปลี่ยนน้ำใหม่ถี่แค่ไหน ในที่สุดน้ำก็กลับมาขุ่นอีกเหมือนเดิม แถมเพิ่มขึ้นด้วยอัตราเร่ง ลองซื้อไม้น้ำมาปลูกเผื่อจะช่วยได้ ปรากฏว่าไม่ได้ผล แถมปลาคาร์พยังลงไปเล่นดินในกระถางต้นกกจนน้ำขุ่นขึ้นไปอีก ใส่ต้นไม้เพิ่ม เปลี่ยนน้ำใหม่อยู่หลายรอบ ก็ยังไม่ดีขึ้น ช่วงที่น้ำขุ่นมากๆ ปลาที่ทนไม่ได้ก็ถอดใจหงายท้องไปเสียหลายตัว

สุนทรพจน์เปิดการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา ครั้งที่ 11

- พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร -
ท่านประธานาธิบดีสหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล ท่านเลขาธิการสหประชาชาติ ท่านประธานสมัชชาสหประชาชาติ ท่านเลขาธิการอังค์ถัด ท่านประมุขของรัฐ รัฐมนตรี และคณะผู้แทนผู้ทรงเกียรติ ท่านสุภาพสตรีและสุภาพบุรุษทั้งหลาย เมื่อปี 2543 ประเทศไทยได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมอังค์ถัดครั้งที่ 10 ที่กรุงเทพฯ สี่ปีให้หลัง ความท้าทายของการค้า การพัฒนา และโลกาภิวัฒน์ ซึ่งได้หารือในการประชุมครั้งนั้นก็ยังคงอยู่กับเรามาถึงทุกวันนี้ แต่โลกก็ได้เปลี่ยนแปลงไปยิ่งกว่าที่เราจินตนาการในครั้งนั้น นับตั้งแต่การประชุมอังค์ถัดครั้งที่ 10 ความหวังของเราว่าทุกอย่างจะดีขึ้นก็ถูกบดบังโดยเหตุการณ์วันที่ 11 กันยายน วิกฤตการณ์ในอิรัก และความล้มเหลวของการเจรจาระดับรัฐมนตรีที่แคนคูน มาถึงวันนี้ เรายังดูห่างไกลเช่นเดิมจากการทำความฝันแห่งโลกที่สงบสุขและรุ่งเรืองให้เป็นจริง โลกาภิวัตน์ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นความหวังของผู้คนจำนวนมาก กำลังถูกท้าทายจากผู้ไม่พอใจเนื่องจากไม่สามารถทำให้โลกยุติธรรมมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพวกเราจำนวนมากที่ยากจนกว่า โลกาภิวัตน์เป็นสิ่งที่มนุษย์ก่อขึ้นมา จึงเป็นสิ่งที่มนุษย์จะต้องบริหารเพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติ แม้จะมีทัศนคติใหม่และการบริหารจัดการที่ดีขึ้น แต่เราก็ยังไม่เห็นโลกาภิวัตน์ที่เอื้ออาทรต่อมนุษย์มากกว่าเดิม

ทางเลือกของเอเชีย: แผนของไทย

- พันศักดิ์ วิญญรัตน์ -
ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป 2-3 ปีมานี้ รัฐบาลไทยพยายามพัฒนายุทธศาสตร์ใหม่ ขึ้นมาเพื่อรับมือกับกระบวนการโลกาภิวัตน์ และความเสี่ยงต่าง ๆ ที่มาพร้อมกับมัน แน่นอนว่า โฉมหน้าการเมืองและเศรษฐกิจระหว่างประเทศได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2001 เขย่าอย่างรุนแรง กระนั้น แม้ก่อนเกิดเหตุการณ์ 11 กันยายนเอง เศรษฐกิจของโลกก็กำลังถดถอย เนื่องจากปัจจัยหลายประการไม่เอื้ออำนวย ประการแรก และสำคัญที่สุด เนื่องมาจากสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก เกิดหยุดชะงัก อีกทั้งเศรษฐกิจของสหรัฐเองก็ตกต่ำลง สภาพเช่นนี้ส่งผลกระทบกับเศรษฐกิจโลกอย่างรุนแรง ในแง่การผลิต โลกต้องประสบปัญหากำลังการผลิตล้นเกิน อุปทานสินค้าชนิดต่าง ๆ ไม่ว่าสินค้าอุตสาหกรรม หรือสินค้าเกษตรมีมากเกินไป ในขณะที่อุปสงค์ของผู้บริโภคหดตัวลง ในส่วนสินค้าอุตสาหกรรม ก็เกิดปัญหาการผลิตสินค้าเหมือนและซ้ำ ซึ่งทำให้ต้องแก่งแย่งแข่งขันกันเอง ในส่วนสินค้าเกษตร ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีวิศวะพันธุกรรม เมื่อเร็ว ๆ นี้ ก็กระหน่ำซ้ำเติมปัญหาของประเทศกำลังพัฒนา ที่ผูกติดกับการเกษตร ให้ได้รับผลกระทบรุนแรงมากขึ้น ทางด้านการลงทุน หลายประเทศต้องประสบปัญหาจากสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจที่ไม่เอื้ออำนวย พวกเขาจำเป็นต้องอัดฉีดเงินก้อนใหญ่ขึ้น ๆ ในการปรับปรุงการผลิตให้ทันสมัย ทั้งที่ ๆ การลงทุนมีขนาดเท่าเดิม ทั้งนี้ก็เพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และอุปสงค์ของโลก บริษัทต่าง ๆ ที่ไม่สามารถปรับตัวให้ทันการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ก็ยากที่จะเอาตัวรอด

โลก บ้าน และเครื่องแยกกากอาหารสีเขียว

อุปกรณ์สีเขียวที่ท่านเห็นบนปกหนังสือเล่มนี้นั้น เป็นเครื่องแยกกากรุ่นแรกๆ ที่เข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยเมื่อประมาณ 30 ปีที่แล้วเห็นจะได้ ราคาตกราว 3,000 กว่าบาท จัดว่าแพงพอสมควรเมื่อเทียบกับค่าครองชีพและเงินเดือนข้าราชการสมัยก่อน อาศัยว่าร้านวีรสุยุคเริ่มต้นมีนโยบายให้ผ่อนได้สามงวด งวดละพันกว่าบาท เจ้าเครื่องแยกกากฮิตาชิ จึงกลายเป็นมรดกตกทอดติดบ้านมาตั้งแต่รุ่นแม่ น่าแปลกใจที่ว่ามันยังใช้งานได้ดีและยังคงสามารถปั่นน้ำผลไม้ให้รุ่นลูกและรุ่นหลานดื่มตอนเช้าได้ทุกวัน นับว่าทนทานไม่ใช่เล่น ข้าวของเครื่องใช้เก่าๆ มักเป็นสิ่งที่มีอยู่กันทุกบ้าน จะทิ้งไปผู้เป็นเจ้าของเดิมก็เสียดาย จะเก็บไว้ลูกหลานก็บ่นรำคาญว่าบ้านรก ส่วนใหญ่มักจะตกลงกันไม่ได้ มันจึงคาราคาซังอยู่ตามซอกมุมต่างๆ ของบ้าน ผสมผสานกันไประหว่างรสนิยมของคนรุ่นใหม่กับความประวัติศาสตร์ของคนรุ่นก่อน บ้านที่มีคนอยู่กันหลายรุ่นนอกจากอุปกรณ์ทำอาหารยุคดั้งเดิมแล้ว ถ้วยโถโอชามจำพวกที่เก็บไว้นานปี ใส่ตู้อย่างดีแต่ไม่เคยได้หยิบมาใช้ จัดได้ว่าเป็นของยอดนิยมสำหรับคนรุ่นยายรุ่นย่า ลูกหลานอย่าได้หาเรื่องไปแตะเข้าทีเดียว จะงอนกันเสียเปล่าๆ ในยุคที่อสังหาริมทรัพย์กลับมาเฟื่องฟูหรูหรา รูปแบบบ้านถูกปรับเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วเพื่อให้ต้องตรงกับรสนิยมของลูกค้ารุ่นใหม่ บ้านสีขาวหลังคาสีแดงโครงสร้างดูเทอะทะซึ่งสร้างสำเร็จรูปกันมาหลายปี ถูกท้าทายด้วยบ้านสไตล์ตะวันออกแบบโมเดิร์น ที่มาพร้อมการตกแต่งแบบมินิมัลอันเรียบง่าย ประหนึ่งว่าพักอาศัยอยู่ในรีสอร์ตตลอด 365 วัน