ผมไปเมืองจีนครั้งแรกเมื่อต้นปี 1997 อยู่ปักกิ่งได้สองวัน เติ้งเสี่ยวผิง อดีตผู้นำสูงสุดของจีนก็ถึงแก่อสัญกรรม สุดสัปดาห์นั้นผมนั่งรถเมล์จากโรงเรียนมาต่อรถไฟใต้ดิน เสียเงินค่าตั๋วสองหยวนหรือประมาณ 6 บาท (สมัยนั้นหนึ่งหยวนตกประมาณ 3 บาท) ก็สามารถเดินทางจากเขตรอบนอกทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือของเมือง อันเป็นย่านมหาวิทยาลัย เข้าสู่ใจกลางมหานครของอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกได้ภายในเวลาไม่นานนัก นั่นเป็นครั้งแรกที่ผมสัมผัสจัตุรัสเทียนอันเหมิน อันคลาคล่ำไปด้วยผู้คนจากทุกทั่วสารทิศ ตั้งแต่คนจีนโพ้นทะเล คนจีนจากต่างจังหวัด นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวมทั้งคนคนจีนในปักกิ่งเอง ที่พากันมาเดินเล่นชมอาคารสถานที่ที่ตั้งอยู่รายรอบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระราชวังต้องห้าม ซึ่งวางตัวโดดเด่นเป็นสง่าอยู่ทางด้านทิศเหนือของจัตุรัสแห่งนี้ เทียนอันเหมินสร้างขึ้นในสมัยประธานเหมา ผ่านร้อนผ่านหนาวกับเหตุการณ์ทางการเมืองมานับครั้งไม่ถ้วน ตั้งแต่ยุคก่อร่างสร้างประเทศภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์จีน ยุคปฏิวัติวัฒนธรรมซึ่งทำลายล้างสิ่งดีงามจำนวนมากและสร้างบาดแผลร้าวลึกในประวัติศาสตร์จีนยุคใหม่ ไปจนถึงพิธีไว้อาลัยการจากไปของเหมาเอง