3

โลกที่เปลี่ยนไป

หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง ยุโรปซึ่งเป็นสมรภูมิหลักของสงครามได้รับความบอบช้ำอย่างหนัก แม้ในหมู่ประเทศที่ชนะสงครามเองอย่างอังกฤษและฝรั่งเศสที่เคยเป็นมหาอำนาจในยุคล่าอาณานิคมก็ต้องเผชิญปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างรุนแรง อันนำมาสู่ปัญหาทางการเมืองภายในประเทศสืบเนื่องมาอีกหลายทศวรรษ ความตกต่ำของยุโรปทำให้อเมริกาสามารถผงาดขึ้นมาเป็นมหาอำนาจใหม่ของโลกได้ด้วยแสนยานุภาพทางทหารทั้งกองทัพอากาศที่ทันสมัย กองทัพบกที่สามารถเคลื่อนที่ได้อย่างรวดเร็ว และกองทัพเรือเรือที่เข้มแข็งที่สุดในโลก อเมริกากลายเป็นชาติผูกขาดอาวุธนิวเคลียร์อยู่จนถึงปี 1949 อันเป็นปีเดียวกับที่พรรคคอมมิวนิสต์ประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนจีนเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม หลังจากเอาชนะสงครามกลางเมืองและกรีฑาทัพเข้าสู่ปักกิ่งได้ในเดือนมกราคม ก่อนจะเคลื่อนพลลงใต้ขับไล่กองทัพเจียงไคเช็ค จนต้องถอยข้ามทะเลไปตั้งหลักที่ไต้หวัน สหรัฐอเมริกาสนับสนุนฝ่ายเจียงไคเช็ค ให้ทำสงครามต่อต้านคอมมิวนิสต์มาโดยตลอด ความสัมพันธ์ทางการทูตกับรัฐบาลปักกิ่งจึงถูกปิดฉากลงเป็นเวลานาน อเมริกาต้องใช้ความพยายามอยู่นานร่วมทศวรรษ ก่อนที่ประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน จะสามารถเดินทางไปเยือนประเทศจีนอย่างเป็นทางการได้ในเดือนกุมภาพันธ์ปี 1972 โดยนิกสันได้เข้าพบประธานเหมาเจ๋อตง ผู้นำจีน และร่วมกับนายกรัฐมนตรีโจวเอินไหล ประกาศแถลงการณ์เซี่ยงไฮ้ เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ยอมรับว่าจีนมีเพียงหนึ่งเดียวและไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน อันเป็นจุดเริ่มต้นของนโยบายปรองดองและการปรับสถานภาพระหว่างสองประเทศให้เข้าสู่ภาวะปกติ

อย่าทิ้งความกระหาย อย่าคลายความซื่อ

- สตีฟ จ็อบส์ - ผมรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้มาคุยกับน้องๆ ทั้งหลาย ในวันจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งโลก ผมไม่เคยเรียนจบมหาวิทยาลัย – ตรงนี้เป็นก้าวที่ใกล้ที่สุดแล้วของผม วันนี้ผมอยากเล่าเรื่องจากชีวิตจริงของผมให้น้องๆ ฟังสามเรื่อง ไม่มีอะไรมากครับ แค่สามเรื่อง เรื่องแรกเป็นเรื่องของการเชื่อมจุดครับ ผมลาออกจากวิทยาลัยรีด (Reed College) หลังจากเรียนไปได้ 6 เดือน แต่ผมก็ยังไปนั่งเรียนต่ออีกประมาณ 18 เดือน ก่อนที่จะลาออกจริงๆ แล้วทำไมผมถึงลาออก? สาเหตุมันมีมาตั้งแต่ก่อนผมเกิด แม่แท้ๆ ของผมเป็นบัณฑิตสาวที่ยังไม่แต่งงาน แม่มีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะยกผมให้เป็นลูกบุญธรรมของคนที่เรียนจบมหาวิทยาลัย ท่านก็เลยจัดการให้ทนายความคนหนึ่งกับภรรยารับอุปการะผมตั้งแต่เกิด ทีนี้ทั้งคู่เกิดเปลี่ยนใจขึ้นมาในนาทีสุดท้าย พวกเขาคิดว่าเขาอยากอุปการะเด็กผู้หญิงมากกว่า ดังนั้น พ่อแม่บุญธรรมของผมซึ่งมีรายชื่ออยู่ในบัญชีผู้รอรับการอุปการะ ก็เลยได้รับโทรศัพท์ในตอนกลางดึกบอกว่า “เรามีทารกเพศชาย คุณอยากอุปการะเขาไหม?” พ่อแม่บุญธรรมผมตอบว่า “แน่นอน” ตอนหลังแม่แท้ๆ ของผมพบว่าแม่บุญธรรมไม่ได้เรียนจบมหาวิทยาลัย และพ่อบุญธรรมก็ยังเรียนไม่จบกระทั่งชั้นมัธยมปลาย เธอก็เลยไม่ยอมเซ็นเอกสารส่งตัวผม มายอมเซ็นก็หลายเดือนต่อมา หลังจากที่พ่อกับแม่สัญญากับว่า วันหนึ่งผมจะได้เรียนมหาวิทยาลัย

ศิลปะของการนั่งนิ่ง และปริศนาของหินก้อนที่สิบห้า--เท่าที่คนแบกหินคนหนึ่งจะคิดออก

- ปราบดา หยุ่น -
นั่งนิ่งๆ—ผมเห็นใครๆ ก็ไปนั่งนิ่งๆ ที่เรียวอันจิ วัดชื่อดังแห่งเมืองเกียวโต นั่งนิ่งในที่นี้ไม่ใช่ในความหมายของการนั่งสมาธิ ทุกคนอยู่ในอิริยาบถสบาย สวมใส่เสื้อผ้าตามรสนิยมส่วนตัว หลายคนสะพายกล้องถ่ายรูป บางคนอาจเปิดกางหน้าว่างของสมุดบันทึก มือถือปากกาจ่อปลายรอจูบผิวกระดาษขาวสะอ้าน แต่ยังไม่อาจทำได้ เพราะร่างกายอยากนั่งนิ่งๆ มากกว่า ที่สำคัญ จิตใจพลอยอยากนิ่งตามไปด้วย แทบทุกครั้งที่แวะเยือนเรียวอันจิ (ถ้าจำไม่ผิด ผมแวะมามากกว่าสี่ครั้ง ถ้าจำผิดก็สองครั้ง) ผมเห็นคนนั่งนิ่งอยู่ที่นั่นไม่ต่ำกว่ายี่สิบคน บ้างมาเป็นกลุ่มก้อน บ้างมาโดดเดี่ยวและคงจะกลับไปอย่างนั้น ทุกคนเป็นสิ่งมีชีวิตแปลกหน้าสำหรับผม ขณะที่หน้าของผมเองก็คงแปลกไม่น้อยในสายตาพวกเขา เราต่างเดินทางมาจากทั่วสารทิศ ผิวพรรณไล่เฉดสีจากขาวโพลน ขาวครีม วานิลลา ไข่ไก่ เหลือง ด่าง ถึงดำถ่าน สำเนียงภาษาไม่น่าจะด่าพ่อล้อแม่กันรู้เรื่อง (กว่าจะถามให้รู้ชื่อพ่อชื่อแม่ก็คงลำบาก) และที่ปฏิเสธไม่ได้เป็นอันขาด คือพวกเราล้วนตกอยู่ภายใต้นิยามของคำว่า “นักท่องเที่ยว” ไม่ว่ามันจะเป็นคำที่เราบางคนขยะแขยงเพียงไหนก็ตาม

ญี่ปุ่นหลังเลือกตั้ง

- วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง เรียบเรียง - การได้รับชัยชนะอย่างถล่มทลายของพรรค LDP ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด เมื่อวันที่ 11 กันยายน ซึ่งมีผู้กล่าวขานว่าเป็นการเลือกตั้งครั้งสำคัญที่สุดของญี่ปุ่นตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่เพียงแต่ช่วยยืนยันถึงความนิยมในตัวนายจุนอิชิโร่ โคอิสุมิ เท่านั้น แต่ยังบ่งบอกว่า ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่ของประเทศให้ฉันทานุมัติแก่โคอิสุมิในการปฏิรูปการเมือง จากการเมืองที่ฉ้อฉลและอิงกลุ่มผลประโยชน์ ไปสู่การเมืองที่แสดงความรับผิดชอบกับประชาชนโดยตรง รวมถึงการปฏิรูปเศรษฐกิจ จากทุนนิยมสวัสดิการซึ่งเคยนำพาเศรษฐกิจญี่ปุ่นสู่จุดสูงสุดเมื่อทศวรรษ 1960 จนกระทั่งสู่ยุคตกต่ำในทศวรรษ 1990 ไปสู่ทุนนิยมเสรีมากขึ้นตามยุคโลกาภิวัตน์ open dragon เล่มนี้ นั่งคุยกับ รศ.ดร.ไชยวัฒน์ ค้ำชู อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ ผู้เชี่ยวชาญด้านเอเชียตะวันออก เพื่อขอคำอรรถาธิบายถึงความสำคัญของการเลือกตั้งครั้งนี้ พร้อมหาคำตอบว่า ญี่ปุ่นหลังเลือกตั้งจะเดินต่อไปในทิศทางใด